Column | Op z'n Boogerds: de 'houten kam' die Indurain en Pogacar de das omdeed

Hautacam. De klim vanuit Argeles-Gazost in de Franse Hautes-Pyrénées heeft niet de reputatie van de Ventoux of de schromelijk overschatte Alpe d’Huez, maar de naam is voor mij veel magischer. Dat stamt waarschijnlijk uit 1996, toen ik als 13-jarig jochie op het strandje bij mijn Franse vakantiemeer aan de wereldontvanger gekluisterd was vanwege Radio Tour de France.

Boogerd de quotemachine

Michael Boogerd reed z’n eerste Tour de France en had zich in Aix-les-Bains al een waardig deelnemer aan de Franse variant van Blij Dat Ik Glij getoond – anders gezegd: in de stromende regen bleef hij het peloton én Melchor Mauri voor, hij won een Tourrit.

Nu moest Boogerd in de laatste week de Pyreneeën nog over. 24 was-ie. Tegenwoordig ben je dan al bijna oud, maar toen kon je als talent nog rustig alles ontdekken. In de media hadden ze meteen al door dat ze met de Hagenees goud in handen hadden. Hij was met z’n plat Haagse uitdrukkingen een quotemachine. 

Houten kam

Voor de zestiende etappe had hij het over een houten kam, waar hij nog overheen moest aan het einde. Ik kende in die tijd nog niet al het wielerjargon, dus ik dacht: het zal wel. Pas later begreep ik dat hij het over Hautacam had.

Een naam die weinig Frans klinkt – ook niet als het niet op z’n plat Haags wordt uitgesproken. Het heeft wat mij betreft te veel harde klanken voor het zoetgevooisde Frans. Tourmalet. Galibier. Ventoux. Het klinkt allemaal zacht. Hautacam klinkt precies naar wat het is. Een rotding van 12,5 kilometer aan 8,2 procent. 

Pogacar ziet groen en geel 

Boogerd kwam in 1996 als 26ste boven, meer dan zes minuten achter etappewinnaar Bjarne Riis. De Deen stampte op een enorm verzet naar boven en besliste er de Tour definitief. Miguel Indurain werd dan weer definitief de nek omgedraaid. Een dag later op weg naar z’n eigen Pamplona kreeg hij meer dan acht minuten aan z’n broek. Na een Vuelta waar het er ook niet meer uitkwam, stopte de vijfvoudig Tourwinnaar met wielrennen. 

Zo dramatisch was het allemaal niet in de Tour van 2022, toen er voor het laatst een aankomst was op Hautacam in de Tour. Maar toch gaat die dag, 21 juli, wel de Tourgeschiedenisboeken in. Niet eens omdat Tadej Pogacar daar definitief de Tour verloor aan Jonas Vingegaard. Wel omdat een man van 80 kilo daarvoor zorgde. Het was namelijk Wout van Aert die de genadeslag toebracht op Hautacam. 

Teruggezakt uit kopgroep haalde hij nog één keer alles uit de kast. Pogacar zag letterlijk groen en geel, daar op de flanken van die pukkel in Pyreneeën; Vingegaard in de leiderstrui, Van Aert in de sprinttrui. De groene trui die de toen tweevoudig Tourwinnaar loste. Een beeld dat voor altijd aan Pogacar zal blijven kleven – zeker met terugwerkende kracht: hij is wel degelijk een mens.  

Mist

Ik moet zelf ook langs het punt gereden zijn waar het gebeurde. Veel kreeg ik er alleen niet van mee. De Hautacam maakte onderdeel uit van een bijzonder fietsavontuur dat ik in 2024 beleefde in de Pyreneeën. Geheel verzorgd reed ik mee met Marco en Sabine en hun tot woonverblijf omgebouwde gele vrachtcontainer op wielen. De voorlaatste etappe stond hij op de top van de Hautacam; ik fietste ernaartoe.

Ik fietste, maar ik zag niks. De hele dag was het al mistig, maar op de Hautacam sloeg het alles. Ik zag alleen de bocht die een paar meter voor me lag en verder niets. Soms keek ik opzij en zag ik ineens een koe opdoemen. Het kan ook een paard geweest zijn, want die lopen ook los op de Hautacam. Het was een bijzondere ervaring.

Irritante klim

Die mist, de mystiek, het past voor mij bij de naam Hautacam. In zekere zin viel alles op z’n plek. Maar ik had toch ook wel graag wat gezien van de omgeving; het schijnt er mooi te zijn. Dan maar extra goed opletten als de renners er 17 juli naar de top zwoegen.

Dat het zwoegen wordt, weet ik wel zeker. Ik zag niks van de Hautacam, maar voelde er alles van. Het is een van de meest irritante klimmen die ik ken. Door de mist heen heb ik de stijgingspercentages op m’n Garmin nog nooit meer zien veranderen dan daar. Het ene moment een lieflijke 6 procent, het volgende moment zit je weer tegen 14 procent op te harkûhh, zoals Michael Boogerd het in het plat Haags zou noemen. Die houten kam is me er eentje.