Een bewogen dag in de Vuelta. Geen ritwinnaar, wel massaal protest. Door aanhoudende pro-Palestijnse demonstraties besloot de organisatie de etappe te neutraliseren. Het einde was eigenlijk al te voorspellen: dagenlang circuleerde een pamflet met bloedspatten dat opriep tot een groot protest in Bilbao.
Pamflet roept op tot massaal protest
Het pamflet, voorzien van een confronterende afbeelding van een renner van Israel-Premier Tech met bloedsporen en de tekst "Israëlische genocide, uit het Baskenland!", ging breed rond op sociale media. Naast de schokkende beeldtaal bevatte het een overzicht van verzamelpunten en tijden waarop actievoerders het peloton zouden opwachten.
Het ultieme signaal moest volgen om 16.00 uur op de Gran Via in Bilbao, waar de renners meermaals passeerden in een lokale ronde.
Zware veiligheidsmaatregelen
De Ertzaintza, de Baskische politie, bereidde zich voor met een speciaal veiligheidsplan en extra agenten. Binnen het peloton werd al vooraf besproken wat te doen bij escalaties. Toch liep het uit de hand: duizenden demonstranten verzamelden zich en de oproerpolitie moest met gummiknuppels ingrijpen.
Om erger te voorkomen, koos de organisatie voor neutralisatie op drie kilometer van de finish.
Achtergrond van de protestbeweging
Achter de actie schuilde onder meer Gernika-Palestina Herri Ekimena, een Baskische solidariteitsbeweging met Palestina. Hun keuze voor Bilbao is niet toevallig: veel Basken voelen een sterke verbondenheid met de Palestijnse zaak, die zij zien als een parallel met hun eigen onafhankelijkheidsstrijd.
Het bombardement op Gernika in 1937 is daarbij een historisch referentiepunt. Voor Basken roept het beeld van verwoeste Palestijnse steden herinneringen op aan hun eigen verleden. Grote sportevenementen, zoals de Vuelta, zijn voor hen een uitgelezen podium om die boodschap kracht bij te zetten.
Eerder waren er ook protesten tegen Israel-Premier Tech bij de Tour-start in Bilbao en de Ronde van het Baskenland. Dit pamflet met bloedspatten markeert opnieuw een heftig hoofdstuk in dat verhaal.