De biologische klok van je VO2 max
Het is een pijnlijk, maar herkenbaar gevoel. Waar je een paar jaar geleden nog fluitend een viaduct op knalde, moet je nu net iets dieper in het rood om hetzelfde tempo te halen. Geen zorgen, je bent niet ineens een slechte fietser geworden. Je maakt kennis met de natuurlijke afname van je VO2 max, de ‘gouden standaard’ voor je cardiovasculaire conditie. Simpel gezegd is het de maximale hoeveelheid zuurstof die je lichaam kan opnemen en gebruiken. Een hogere VO2 max betekent meer vermogen, een langere adem en een grotere motor.
Onderzoek toont aan dat deze cruciale waarde zijn piek bereikt als je eind twintig bent. Daarna begint de langzame, maar gestage daling. Een gemiddeld persoon kan rekenen op een afname van zo’n tien procent per decennium na zijn dertigste. Deze conditiedip is dus geen mythe, maar een biologisch feit.
Waarom je motor na je 28e begint te sputteren
Waarom gebeurt dit eigenlijk? De afname van je VO2 max is een cocktail van factoren. Ten eerste neemt de maximale pompkracht van je hart wat af naarmate je ouder wordt. Je hart pompt met elke slag iets minder bloed, en dus minder zuurstof, naar je spieren.
Daarnaast speelt leeftijdsgebonden spierverlies, ook wel sarcopenie genoemd, een grote rol. Minder spiermassa betekent minder mitochondriën, de energiefabriekjes in je cellen die zuurstof omzetten in trapkracht. Omdat vetweefsel deze fabriekjes niet heeft, wordt je lichaam simpelweg minder efficiënt in het produceren van energie. De motor wordt kleiner, en dat voel je op de fiets.
De 80/20-regel: slimmer trainen, niet harder
Gelukkig hoef je niet lijdzaam toe te zien hoe je wattages verdampen. Je kunt deze conditiedip namelijk aanzienlijk vertragen, zo legt inspanningsfysioloog Todd Buckingham uit aan Bicycling. “We stoppen niet met sporten omdat we oud worden. We worden oud omdat we stoppen met sporten.” Actief blijven is de sleutel, maar wel op de juiste manier.
De meest effectieve strategie is de 80/20-regel. Dit betekent dat 80 procent van je trainingen moet bestaan uit rustige duurtrainingen in zone 2, waarbij je nog prima kunt praten. Deze ritten stimuleren de aanmaak van meer haarvaten en mitochondriën. De overige 20 procent reserveer je voor hoge-intensiteitstrainingen, zoals blokintervallen, die de bestaande mitochondriën juist groter en krachtiger maken.
Je geheime wapen tegen de conditiedip
Naast slimme duur- en intervaltraining is er nog een cruciaal wapen in de strijd tegen de conditiedip: krachttraining. Door twee keer per week oefeningen als squats, lunges en deadlifts te doen, vecht je direct tegen het spierverlies. Meer spiermassa betekent een grotere motor en een hogere ruststofwisseling.
Door deze combinatie van duurtraining, intervalwerk en krachttraining houd je niet alleen je fietsmaten bij, maar investeer je ook in een langer en gezonder leven. Het is het bewijs dat je met slimme training de biologische klok misschien niet kunt stoppen, maar wel verdomd lang kunt vertragen.