Van Tour de Trump naar wereldwijde onrust: zijn strategie was 35 geleden exact hetzelfde

Eind jaren tachtig was het Amerikaanse wielrennen, dankzij de successen van Greg LeMond, booming. Het was in deze euforie dat vastgoedmagnaat Donald Trump een gouden kans zag: Amerika had een eigen grote ronde nodig die de Tour de France niet alleen zou evenaren, maar zou overstijgen. Om dat te bereiken, trok hij de portemonnee. Met een ongekende prijzenpot lokte hij wereldtoppers als Andrew Hampsten, Raúl Alcalá, Greg Lemond en topteams zoals PDM en Panasonic naar de VS.

‘Een ruimteschip’: De Koers als Speeltje voor het Merk

Trumps persoonlijke kennis van de sport was echter nihil. Tegenover The Washington Post gaf hij het lachend toe: “Voor mij is het alsof ik naar mensen in een ruimteschip zit te kijken.” Het maakte niet uit, want de koers was geen passieproject, maar een marketinginstrument. De naam moest en zou de Tour de Trump zijn. Het idee van een neutrale sponsornaam wees hij van de hand; het ging om zijn merk. Dit was geen wielerwedstrijd; het was een commerciële campagne op twee wielen.

{{ trans('customs.newsletter_signup.responsemsg') }}

{{ trans('customs.buttons.signup') }}

Vul een geldig emailadres in. {{ errors . email[0] }}

Het evenement was een spiegelpaleis voor Trumps ego. De route van de eerste editie in 1989 liep veelzeggend van Albany naar Atlantic City, waar de finishlijn was getrokken voor zijn Trump Plaza Hotel and Casino. Dit was geen wielerwedstrijd; het was een tien dagen durende reclamespot voor zijn merk.

Chaos als strategie: Eric Vanderaerden kind van de rekening

Een Trump-evenement is niet compleet zonder controverse. Het meest spraakmakende incident vond plaats in de finale van de eerste editie. De Belgische toprenner Eric Vanderaerden leek op weg naar de eindzege. In de laatste kilometers werd hij echter door een motorrijder van de organisatie de verkeerde kant op gestuurd. De zege ging naar de Noor Dag Otto Lauritzen, en Vanderaerden was witheet. “Ze hebben me de zege gewoon ontstolen om een Amerikaans team te laten winnen,” brieste hij in de Belgische media.

Of het nu bewuste manipulatie was of pure incompetentie, het resultaat was hetzelfde: chaos, mediahectiek en volop aandacht voor de race en zijn naamgever. Langs de route doken bovendien al anti-Trump demonstranten op, een fenomeen dat later wereldberoemd zou worden. Het was een vroege les in een strategie die hij zou perfectioneren: ontwrichting creëert een vacuüm waarin je je eigen verhaal kunt dicteren. De waarheid wordt secundair aan de aandacht die de chaos genereert.

Trump vond zijn wielerkoers 'te succesvol'

Na twee edities, in 1989 en 1990, trok Trump de stekker uit zijn wieleravontuur. Zijn officiële lezing, opgetekend in Sports Illustrated, was even arrogant als opmerkelijk: de race was ‘te succesvol’ geworden en het was ‘beschamend’ dat zijn naam eraan verbonden was. De werkelijkheid was prozaïscher: zijn casinobedrijven stonden op de rand van faillissement.

Chemiebedrijf DuPont zag een kans en nam de wedstrijd over. Onder de naam Tour DuPont kende de race zijn gloriejaren. De wedstrijd groeide uit tot de belangrijkste etappekoers buiten Europa. Grote namen als Greg LeMond (1992), Erik Breukink (1991), Viatcheslav Ekimov (1994) en zelfs een jonge, opkomende Lance Armstrong (1995, 1996) schreven de koers op hun naam. Toch viel in 1996, na zes succesvolle edities, het doek toen ook DuPont de sponsoring stopzette.

De proloog van de huidige verstoorde wereldorde

Wat begon als een excentriek uitstapje in de sport, blijkt achteraf een huiveringwekkend accurate casestudy. De strategie van het ontregelen, het negeren van de gevestigde (spel)regels voor eigen gewin en het creëren van chaos om het narratief te domineren, zagen we toen in het klein.

Decennia later wordt diezelfde mentaliteit niet meer toegepast op een peloton, maar op internationale verdragen, democratische processen en de wereldorde. Het principe is identiek gebleven. De korte, turbulente geschiedenis van de Tour de Trump was geen incident; het was de proloog.