Je komt terug van een zware training, je bent gesloopt en het laatste waar je zin in hebt is afwassen. Hup, die bidon tussen de vette borden en pastasausresten in het rekje, tabletje erin en draaien maar. Morgen is hij weer als nieuw, toch? Helaas is de werkelijkheid net even wat minder fris dan die blinkende buitenkant doet vermoeden. Gemak dient de mens, maar in dit geval verkort het de levensduur van je materiaal aanzienlijk.
Hitte maakt het plastic poreus
Fabrikanten zetten er vaak trots op dat een bidon ‘vaatwasserbestendig’ is. Dat betekent technisch gezien dat hij niet smelt tot een onherkenbaar klompje plastic. Het betekent echter niet dat de kwaliteit van het materiaal intact blijft. De meeste vaatwassers draaien programma’s die heter zijn dan goed is voor het zachte plastic waarvan bidons worden gemaakt.
Door de combinatie van hitte en agressieve chemicaliën in de vaatwastabletten, verandert de structuur van het plastic op microscopisch niveau. Het materiaal wordt langzaam poreus. Je ziet het niet direct met het blote oog, maar er ontstaan duizenden micro-scheurtjes in de binnenwand. En dat is precies waar het probleem begint, want die scheurtjes zijn het perfecte vijfsterrenhotel voor bacteriën en schimmels.
De hardnekkige smaak van chemische citroentjes
Iedereen die het wel eens heeft gedaan, kent de smaak. Je vult je ‘schone’ bidon met fris water, neemt tijdens je rit de eerste grote slok en proeft… Dreft. Of nog erger: dat chemische citroensmaakje van een goedkoop vaatwastablet. Omdat het plastic door de hitte iets uitzet, trekken de geur- en smaakstoffen van het wasmiddel in de wand van de fles.
Die smaak krijg je er met geen mogelijkheid meer uit. Het resultaat is dat je tijdens je rit minder drinkt omdat je water simpelweg vies smaakt. En laten we eerlijk zijn: hydratatie is net even wat belangrijker dan die twee minuten die je bespaart door niet met de hand af te wassen. Bovendien weet je nooit zeker of je naast die smaakstoffen ook niet onbedoeld restjes van de weekmakers binnenkrijgt die door de hitte vrijkomen.
Schijn bedriegt bij de dop
De fles zelf wordt in de machine vaak wel redelijk doorgespoeld, maar de dop is een ander verhaal. Het mechanisme van een moderne bidon bestaat uit rubbertjes, veertjes en kleine holtes. Een vaatwasser sproeit water rond, maar schrobt niet. Hierdoor blijven er in de tuit vaak suikerresten van je sportdrank achter.
In de warme, vochtige omgeving van de vaatwasser krijgen bacteriën in die nauwe openingen vrij spel. Je pakt een ogenschijnlijk schone fles uit de lade, maar de binnenkant van de dop kan nog steeds een bron van ellende zijn. Zwarte puntjes in de tuit zijn het bewijs: schimmel die de vaatwasser niet heeft kunnen wegspoelen, maar die zich door het vocht juist thuis voelt.
Ouderwets schrobben wint het van gemak
Hoe moet het dan wel? Het klinkt als een open deur, maar ouderwets handwerk is de enige methode die je bidon écht schoon houdt en de levensduur verlengt. Spoel de bidon direct na thuiskomst om. Gebruik warm water, een drupje mild afwasmiddel en – heel belangrijk – een flessenborstel om de bodem te bereiken.
Voor de grote schoonmaak, eens in de zoveel tijd, kun je grootmoeders trucs gebruiken. Een nachtje laten weken in water met een scheut azijn of soda doet wonderen tegen geurtjes en doodt bacteriën zonder het plastic aan te tasten.
De truc met het kunstgebit
Wil je echt zeker weten dat je bidon hygiënisch schoon is zonder hem te slopen? Loop dan even langs het schap voor mondverzorging bij de drogist. Bruistabletten voor kunstgebitten (zoals Steradent) zijn verrassend effectief. Gooi een tablet in je bidon, vul hem met warm water en laat het bruisen.
Deze tabletten zijn speciaal ontworpen om bacteriën te doden en aanslag te verwijderen van kunststof, zonder agressieve chemicaliën die in je materiaal trekken. Na een half uurtje even goed naspoelen en je bidon is frisser dan hij ooit uit de vaatwasser zou komen. Geen zeepsmaak, geen poreus plastic, en je water smaakt onderweg weer gewoon naar water.