Een dure fiets en een goedkope fles
Het is een vreemde tegenstelling die je in veel schuurtjes en garages ziet. Er staat een carbon racefiets van duizenden euro’s, afgemonteerd met de nieuwste groepset, maar ernaast staat een emmer met een scheutje afwasmiddel van twee euro. De gedachte is logisch: "Zeep is toch zeep? Waarom zou ik vijftien euro betalen voor een hippe fles 'Bike Cleaner' als Dreft ook ontvet?"
Het antwoord is helaas minder simpel dan je portemonnee zou willen. Dat goedkope sopje werkt namelijk té goed op de verkeerde plekken en bevat ingrediënten waar je fiets een hekel aan heeft.
Zout is de vijand van je ketting
Pak de fles afwasmiddel er eens bij. Het is gemaakt om aangekoekte etensresten en vet van je borden te weken. Om dat vetoplossende vermogen te vergroten en de viscositeit (dikte) van het middel te regelen, wordt er vaak zout (natriumchloride) aan toegevoegd.
En als er iets is waar je fiets – en dan met name je ketting en boutjes – allergisch voor is, dan is het wel zout. Door je fiets regelmatig te wassen met een zouthoudend middel, versnel je onbewust het corrosieproces. Je spoelt je fiets schoon, maar laat tegelijkertijd een basis achter voor roest. Speciale fietsshampoos zijn zoutvrij en veilig voor alle materialen.
Wanneer schoonmaken schade aanricht
Naast het klassieke afwasmiddel is er nog de beruchte gele fles: Dasty (of vergelijkbare industriële ontvetters). Op menig wielerforum wordt dit geprezen als het ultieme wondermiddel. En toegegeven: het vet vliegt van je ketting. Maar deze middelen zijn vaak extreem agressief. Ze zijn ontwikkeld voor afzuigkappen en autovelgen, niet voor kwetsbare fietsonderdelen.
Het risico is groot dat de chemicaliën reageren met geanodiseerde aluminium onderdelen of na verloop van tijd je lak dof maken. Zeker bij de huidige matte frames is dit een reëel gevaar. Eén keer poetsen zie je niet, maar na een seizoen met dit agressieve spul is de glans er letterlijk en figuurlijk af.
Lagers die smeken om genade
Het grootste gevaar van zowel afwasmiddel als industriële ontvetters zit in de doordringendheid. Omdat ze zo krachtig ontvetten, vreten ze niet alleen het vuil aan de buitenkant weg.
De vloeistof kruipt, zeker als je enthousiast boent, langs de afdichtingen van je lagers. Denk aan je trapas, balhoofd en wiellagers. Daar lost het het hoogwaardige lagervet op dat er juist zit om alles soepel te houden. Het resultaat? Een krakende fiets, weerstand tijdens het trappen en lagers die binnen no-time versleten zijn. Een goede fietscleaner maakt schoon, maar laat het essentiële vet met rust.
De goedkoopste verzekering voor je materiaal
Natuurlijk is het verleidelijk om die paar euro in je zak te houden. Maar zet die besparing eens af tegen de prijs van een nieuwe cassette, ketting of een set lagers. Het gebruik van middelen die pH-neutraal zijn en specifiek ontwikkeld zijn voor carbon, rubber en aluminium, is eigenlijk de goedkoopste verzekering die je kunt afsluiten.
Gebruik die agressieve ontvetter gerust voor een losse cassette die je in een bakje schoonmaakt, maar houd het ver weg van je frame en draaiende delen. Je fiets verdient beter dan het sopje waarmee je de lasagne-schaal schoonmaakt.