Materiaal

9 van de 10 wielrenners vervangen de verkeerde onderdelen bij een irritante tik in hun racefiets

Stop met het blindelings bestellen van een nieuwe trapas voor je racefiets. De kans is groot dat de bron van die mysterieuze kraak op een heel andere plek zit.

onderhoud fiets
Onderhoud
wielrennen
Fietsen
Mannelijke wielrenner in Wieler Revue-kleding met arm- en beenstukken en een helm knielt langs een zonnige weg en controleert de onderdelen van zijn racefiets op een tikkend geluid.

Het begint meestal bij die eerste zonnige rit na een grote schoonmaakbeurt of juist na een flinke regenbui. Een droge, ritmische 'tik' die precies synchroon loopt met je pedaalslagen en die langzaam maar zeker je hele rijplezier vergiftigt.

Je kijkt omlaag naar je crankstel en je weet het zeker, de lagers van de trapas zijn aan hun einde. Maar pas op, want de kans is levensgroot dat je op het punt staat om tijd en geld te verspillen aan een reparatie die het probleem niet gaat oplossen.

Het frame van een moderne racefiets is namelijk een meester in misleiding. Door de holle, stijve buizen van carbon of aluminium verplaatst geluid zich op een manier die de wetten van de logica lijkt te tarten. Een tik die ontstaat bij de achteras kan door de resonantie in de onderbuis exact zo klinken alsof hij rechtstreeks uit je trapas komt. Voor je de boel uit elkaar trekt, is het tijd om de 'fantoomtik' systematisch te elimineren.

De cockpit als onverwachte zondebok

Voordat je naar de zware gereedschappen grijpt, moet je eerst naar een verrassende kandidaat kijken. Een van de meest over het hoofd geziene bronnen van een tikkend geluid is de cockpit van je fiets.

Terwijl je kracht zet op de pedalen, trek en duw je onbewust ook aan je stuur. Een stuurpen die net niet op het juiste moment is vastgedraaid of een klein zandkorreltje tussen de klemplaat en je stuur kan een geluid produceren dat identiek is aan een versleten lager.

Controleer ook de uiteinden van je kabels. Het klinkt bijna te simpel voor woorden, maar een binnenkabel die net iets te ver uitsteekt en bij elke omwenteling tegen je crankarm tikt, is een klassieker in elke werkplaats. Zo pak jij dat aan door eerst alle boutjes van je stuur en stuurpen met een momentsleutel na te lopen voor je de aandrijving als zondebok aanwijst.

Waarom je zadelpen vaker tikt dan je trapas

Als het geluid alleen optreedt wanneer je in het zadel zit, heb je de dader waarschijnlijk al gevonden. De zadelpen is de absolute koning van de misleidende kraakgeluiden. Omdat de pen diep in het frame steekt, trilt elk geluid dat daar ontstaat direct door naar het bracket. Een beetje stof of opgedroogde montagepasta tussen de zadelpen en de zitbuis is voldoende voor een ritmische tik die je tot waanzin drijft.

Haal de zadelpen eruit, maak de binnenkant van de zitbuis perfect schoon met een droge doek en breng een verse laag specifieke montagepasta aan. Vergeet ook de klem van het zadel zelf niet, want de rails van je zadel kunnen in de loop der tijd ook gaan werken onder je gewicht. Een simpele poetsbeurt van deze onderdelen is in veel gevallen de magische oplossing waar je naar zocht.

De interface tussen schoen en pedaal

Soms zit de oorzaak niet eens aan je fiets, maar aan je voeten. Je pedalen en schoenplaatjes vormen de meest intensief gebruikte verbinding van je hele uitrusting. Zand en slijtage aan de plaatjes onder je zool zorgen vaak voor een droog, krakend geluid dat exact hetzelfde ritme heeft als je trapbeweging. Het is een van de redenen waarom veel wielrenners in eerste instantie de verkeerde conclusie trekken.

Spuit een klein beetje siliconenspray op de veren van je pedalen en controleer of de boutjes van je schoenplaatjes nog wel echt vastzitten. Als de tik verdwijnt wanneer je met andere schoenen fietst, weet je dat je de trapas met rust kunt laten. Dit soort kleine checks voorkomen dat je onnodig onderdelen vervangt die technisch nog in uitstekende staat verkeren.

Smeer de steekas voor een geruisloze rit

Sinds de komst van schijfremmen is er een nieuwe verdachte bijgekomen, de steekas. In tegenstelling tot de oude snelspanners moeten steekassen perfect schoon zijn en voorzien van een heel dun laagje vet op de draad en de as zelf.

Een droge steekas kan in het frame gaan torderen onder belasting, wat resulteert in een tik die klinkt alsof je hele bracket uit elkaar valt. Maak er een gewoonte van om bij elke grote poetsbeurt je assen even te demonteren en opnieuw te smeren voor een fluisterstille fiets.