Asfalt-safari: het mysterie van de zwerf-e-bike die ieder rondje op een willekeurige plek opduikt

Wij wielrenners maken van alles mee onderweg: van verrassende bezienswaardigheden tot hachelijke verkeerssituaties en bijzondere ontmoetingen. In de rubriek 'Asfalt-safari' nemen we je mee in de avonturen van onze redactieleden, met deze week een ergernis aan de achteloos gedumpte deelfiets.

De vreemde verschijning van de groene fiets

Sinds een paar jaar ben ik na een korte onderbreking weer fanatiek op de racefiets te vinden. In die tijd was er weinig veranderd. De klimmetjes in de buurt waren nog even zwaar en de wind op de dijk stond nog steeds nooit écht lekker. Toch was er één nieuw element dat mij bijna ieder rondje opviel: een groene, dikke, ronduit lelijke e-bike die steevast ergens langs de weg stond, of lag. Telkens op een andere, volstrekt willekeurige plek.

Ik dacht er eerst niet over na, maar na de zoveelste confrontatie begon de irritatie te groeien. Waarom duikt steeds dezelfde fiets op een andere locatie op? Het bleek niet om één fiets te gaan, maar om een heel leger aan deelfietsen. Een fenomeen dat we beter kunnen omschrijven als ‘zwerffiets’.

Het verschil tussen een vloek en een zegen

Nu is het idee achter een deelfiets zo slecht nog niet. Integendeel, ik ben zelf een fervent gebruiker van de OV-fiets, een werkelijk briljante uitvinding die naadloos aansluit op het openbaar vervoer. Maar op de een of andere manier trekt dit type zwerffiets een heel ander publiek aan. De reden bleek verrassend simpel: het systeem erachter. Waar je een OV-fiets netjes ophaalt en terugbrengt in een stalling, werken deze fietsen met een ‘free-floating’ model. Je huurt ze via een app en laat ze achter waar je huurperiode eindigt. Letterlijk overal.

Het ‘free-floating’ systeem als bron van ergernis

Dit systeem is de kern van het probleem. De drempel om een fiets achteloos achter te laten op de stoep, half in de berm of tegen een gevel, is extreem laag. Er is geen sociale controle van een stalling en geen fysieke noodzaak om de fiets netjes te parkeren. De verantwoordelijkheid van de gebruiker stopt op het moment dat de app de rit beëindigt. Het resultaat zie je in steeds meer steden terug: van Nijmegen en Eindhoven tot Groningen en Hengelo wordt het straatbeeld vervuild door deze achteloos gedumpte e-bikes.

Het gevolg is een landschap vol metalen karkassen die wachten op de volgende gebruiker. Ze liggen in de weg, ontsieren de openbare ruimte en zijn een symbool geworden voor een goed idee met een asociale uitwerking. En dus fiets ik door, me ergerend aan elke nieuwe zwerffiets die ik tegenkom. Mijn Asfalt-safari is er een stuk rommeliger op geworden.