Zelf in het zadel

7 kilometer per uur trager door de wind: zo groot is de impact van tegenwind écht

Dat gevoel dat je tegen een onzichtbare muur fietst? Het zit niet tussen je oren. De keiharde cijfers achter de impact van wind op je gemiddelde snelheid zijn waarschijnlijk nog bruter dan je denkt.

André van den Ende Leestijd 2 minuten
wielrennen
Fietsen
Een wielrenner, diep in de beugels, fietst op een winderige Hollandse dijk met gebogen riet op de achtergrond. Het beeld straalt zware strijd tegen de wind uit.

Fietsen in de wind voelt vaak als een oneerlijke strijd. Het euforische gevoel van de wind in de rug weegt simpelweg niet op tegen het afzien en de verloren minuten op het stuk met de wind vol op de kop. Het nettoresultaat van een winderige rit is daardoor bijna altijd een lagere gemiddelde snelheid. Frustrerend, maar het is de onvermijdelijke realiteit van de natuurkunde.

De confronterende cijfers van luchtweerstand

Op een racefiets is luchtweerstand je allergrootste tegenstander, veel meer dan rolweerstand of de zwaartekracht op het vlakke. Zodra je snelheid boven de 20 kilometer per uur komt, wordt het een dominante factor. Trap je lekker door met 40 kilometer per uur, dan gebruik je bijna 90% van al je energie om de lucht voor je te verplaatsen.

Maar wat gebeurt er als de wind zich ermee bemoeit? Stel: je bent in goede doen en trapt normaal gesproken een prima 35 kilometer per uur. Als daar een stevige tegenwind van windkracht 5 (ongeveer 35 km/u) tegenover staat, daalt je snelheid bij exact dezelfde inspanning naar zo'n 28 kilometer per uur. Dat is een direct verlies van 7 km/u, puur door de wind. Je voelt het in je benen, je ziet het op je fietscomputer, en je moraal krijgt een flinke tik.

Waarom wind mee het verlies niet goedmaakt

Je zou hopen dat je die verloren 7 km/u wel weer terugpakt zodra je draait, maar helaas. Omdat je aanzienlijk langer doet over het traject met tegenwind, heeft die vertragende kracht veel meer tijd om je gemiddelde snelheid omlaag te trekken.

Het relatief korte stukje ‘vliegen’ met de wind in de rug is niet voldoende om die verloren tijd te compenseren. Het eindresultaat is een gemiddelde dat altijd lager ligt dan op een windstille dag.

Zo beperk je de schade op de fiets

Gelukkig ben je niet compleet overgeleverd aan de grillen van het weer. Je kunt de impact van de wind aanzienlijk verkleinen. De meest effectieve manier, die je bovendien helemaal niets kost, is het aanpassen van je houding.

Ongeveer 75% van de luchtweerstand wordt veroorzaakt door je eigen lichaam. Door diep in de beugels te gaan en je bovenlichaam zo plat mogelijk te houden, maak je jezelf een stuk kleiner. Dit alleen al kan je zomaar 1 tot 2 kilometer per uur aan snelheidswinst opleveren.

Slimmer fietsen dan de wind

Naast je houding zijn er nog andere manieren om de wind te slim af te zijn. Strakke fietskleding die niet wappert, voorkomt onnodige weerstand. En hoewel aerodynamische wielen hun voordeel hebben, is de belangrijkste winst te halen uit slimme keuzes.

Plan je route bijvoorbeeld zo dat je de wind op de heenweg tegen hebt, wanneer je nog vol energie zit. Dan voelt de wind in de rug op de terugweg als een welverdiende beloning en houd je het mentaal ook een stuk beter vol.