Geschiedenis van de Giro nog veel krankzinniger dan je denkt: 11 bizarre feiten over een graanschuur en nachtelijke etappe van 397 km

De Ronde van Italië staat al meer dan een eeuw garant voor pure heroïek, loodzware beklimmingen en af en toe een flinke dosis Italiaanse chaos. Vroeger, toen de wegen nog onverhard waren en materiaalpech eerder regel dan uitzondering was, draaide wielrennen vooral om overleven.

Voor de moderne coureur is tegenwoordig alles tot in de puntjes geregeld, maar voor de pioniers was de realiteit compleet anders. Geen luxe teambussen of nauwkeurig afgewogen voedingsschema's, maar pure wanhoop en regelmatig verdwalen in het donker. Laten we eens kijken hoe absurd de koers destijds eigenlijk was.

1. Nachtelijke start voor de allereerste kilometers

De allereerste etappe van deze grote wielerronde werd verreden in 1909 en was absoluut niet voor bangeriken. De moedige mannen moesten midden in de nacht, om tien voor drie, op de fiets stappen in Milaan. Ze kregen direct een bizarre afstand van 397 kilometer voor de wielen geschoven. Dario Beni was de gelukkige die deze martelgang als eerste wist te volbrengen.

2. Een tijdrijder als eerste eindwinnaar

Het algemeen klassement van die eerste editie werd gewonnen door Luigi Ganna. Hoewel hij geen familie is van de huidige tempobeul Filippo Ganna, deelt hij wel dezelfde specialiteit. Luigi was zes jaar lang de trotse houder van het Italiaanse uurrecord. Een echte hardrijder van het eerste uur dus.

3. Mario Cipollini en zijn leeuwenmanen

Mario Cipollini is een absolute legende in de laars. Hij won in totaal maar liefst 42 etappes in de Giro, waarmee hij het stokoude record van Alfredo Binda uit de boeken reed. Zijn beroemde bijnaam 'Il Re Leone' (De Leeuwenkoning) had hij overigens niet alleen aan zijn sprintkracht te danken, maar vooral aan zijn weelderige haardos.

4. Ongekende snelheden van Rik Verbrugghe

Als je denkt aan gigantische snelheden, denk je al snel aan de gestroomlijnde tijdritten van nu. Toch staat het absolute ritsnelheidsrecord nog steeds op naam van de Belg Rik Verbrugghe. Hij raffelde in 2001 een proloog van ruim zeven kilometer af met een duizelingwekkend gemiddelde van bijna negenenvijftig kilometer per uur.

5. Pas laat een internationale doorbraak

De ronde was lange tijd een exclusief Italiaans feestje waar buitenlanders nauwelijks aan te pas kwamen. Pas in 1950 wist de Zwitser Hugo Koblet als allereerste niet-Italiaan het eindklassement op zijn naam te schrijven. Hij deed dat overigens wel direct met overmacht, door ruim vijf minuten voorsprong te pakken op de rest.

6. Een klassement op basis van punten

Tegenwoordig tellen de klassementsmannen in de bergen elke seconde, maar vóór 1914 werkte dat radicaal anders. In de beginjaren was het een strijd om punten in plaats van tijd. De renner die het meest constant van voren reed, won de ronde, ongeacht de tijdsverschillen in de ritten zelf.

7. De grootste voorsprong ooit gemeten

Toen de organisatie uiteindelijk toch overstapte op een tijdsysteem, werd dat direct gevierd met een record dat nooit meer verbroken zal worden. Alfonso Calzolari won die bewuste editie met een voorsprong van maar liefst één uur, zevenenvijftig minuten en zesentwintig seconden. Een verschil dat in het moderne wielrennen volstrekt ondenkbaar is.

8. De roze kleur van de sportkrant

Het roze leiderstricot bestaat pas sinds 1931. De kleur is een hele directe verwijzing naar het zachtroze papier waarop de organiserende sportkrant La Gazzetta dello Sport wordt gedrukt. Vier renners slaagden er door de jaren heen in om dit tricot van de eerste tot de allerlaatste dag onafgebroken te dragen.

9. Slapen in een afgelegen graanschuur

Het meest ongelooflijke verhaal komt uit 1914, tijdens een monsterlijke tocht van Lucca naar Rome over 430 kilometer. De helse omstandigheden zorgden ervoor dat slechts acht renners de finishlijn haalden. Klassementsrenner Giuseppe Azzini raakte totaal gedesoriënteerd en werd de volgende dag pas teruggevonden, terwijl hij diep in slaap lag in een verlaten graanschuur.

10. Fausto Coppi als jongste laureaat

De roemruchte Fausto Coppi zette een uniek record neer toen hij in 1940 voor het eerst de eindwinst greep. Hij was op dat moment pas twintig jaar, acht maanden en vijfentwintig dagen oud. Ter vergelijking: onze Nederlandse hoop Thymen Arensman is inmiddels al zesentwintig jaar oud.

11. Een legendarische overwinning voor de familie Merckx

Eddy Merckx is met vijf eindzeges gedeeld recordhouder, maar de winst van zijn zoon Axel in 2000 was misschien wel de meest emotionele. Na een flinke buiteling vocht Axel zich knap terug naar de koplopers en won hij de dagzege recht voor de ogen van zijn vader. Hij mocht daarna de 'Trofeo Senza Fine' omhoog tillen, de iconische trofee die pas sinds 1999 wordt uitgereikt.