Achtergrond

Hoe Alfonsina Strada in de Giro van 1924 de mannen te kijk zette en meer verdiende dan de winnaar

De roemruchte Giro d'Italia van 1924 draaide uit op een ongekend schandaal toen bleek dat een vrouw het peloton had geïnfiltreerd. Deze pionier versloeg niet alleen de elementen in de bergen, maar speelde ook het commerciële spelletje veel slimmer dan de jaloerse heren.

André van den Ende
2 minuten
Logo Giro d'Italia Giro d'italia
Historische zwart-witfoto van de Italiaanse wielerpionier Alfonsina Strada die op haar vintage racefiets zit en recht in de camera kijkt.

De Italiaanse wielerronde was begin twintigste eeuw een beestachtige beproeving over onverharde en modderige wegen. Toen de grote ploegen ruzie maakten met de organisatie over geld, dreigde de koers uit te lopen op een fiasco.

Emilio Colombo, de directeur van sportkrant La Gazzetta dello Sport, bedacht een list en stelde de wedstrijd open voor individuele eenlingen. Hij lokte ze met de gulle belofte van zeshonderd kippen, duizenden bananen en een overvloed aan eieren.

De listige inschrijving onder een valse naam

Dat was precies de kans waarop Alfonsina Morini, door haar huwelijk inmiddels Strada geheten, zat te wachten. Ze had al ruim dertig wedstrijden tegen mannen gewonnen en schreef zich slinks in als Strada, Alfonsin.

Door de laatste letter van haar naam weg te laten, had de organisatie geen flauw benul dat ze een vrouw in huis haalden. Pas de dag voor de start in Milaan ontdekten de kranten de waarheid. Ze doopten haar door haar opvallende verschijning direct om tot 'de duivel in een jurk'.

Overleven in de Italiaanse bergen met een bezemsteel

De wedstrijd besloeg twaalf ritten en ruim 3600 loodzware kilometers. Ze hield verrassend knap stand tussen de stoere mannen, totdat het noodlot toesloeg in de zuidelijke bergen op weg naar L'Aquila.

Een storm veranderde de route in een onbegaanbare modderpoel. Strada viel hard, bezeerde haar knie en brak haar stuur. Een lokale boer bood redding door een bezemsteel doormidden te breken. Ze klemde het stuk hout in de stang om zo haar lijdensweg te vervolgen. Ze haalde de finish, maar kwam wel ruimschoots buiten de tijdslimiet binnen.

Hoe de uitsluiting veranderde in een goudmijn

De jury was onverbiddelijk en haalde haar uit het officiële klassement. Organisator Colombo zag echter dat de straten zwart zagen van de mensen zodra Alfonsina langsfietste. Ze was een ongekende publiekstrekker.

De slimme krantenbaas liet haar daarom op eigen kosten doorrijden naar Milaan. Slechts 38 renners haalden de eindstreep en Strada volbracht de absurde tocht. Ze finishte weliswaar bijna dertig uur achter winnaar Giuseppe Enrici, maar door haar immense populariteit en donaties van fans streek ze zo'n 50.000 lire op. Daarmee verdiende ze aanzienlijk meer dan de eindwinnaar zelf.

Een gedwongen overstap naar het Parijse variété

Je zou verwachten dat de mannen respect hadden voor zo'n heroïsche prestatie, maar het tegendeel was waar. De gekrenkte mannelijke ego's konden het publieke succes van hun vrouwelijke collega absoluut niet verkroppen.

Ze dreigden met een boycot voor het jaar daarop, waardoor de organisatie Strada definitief uitsloot. Ze verlegde haar grenzen naar Frankrijk en verdiende haar geld in het Parijse variété. Daar tartte ze de zwaartekracht met fietsshows op een steile wand en kreeg ze de illustere bijnaam 'de kangoeroevrouw'.

De blijvende erfenis voor het huidige peloton

Haar stalen wilskracht bleef niet onopgemerkt. Ze fietste in Parijs nog een indrukwekkend werelduurrecord bij elkaar en opende later een eigen fietsenwinkel in Milaan.

Wie vandaag de dag naar de Giro d'Italia Women kijkt, ziet dat de eerste renster die tegenwoordig in deze koers de zwaarste beklimming rondt, de Cima Alfonsina Strada krijgt uitgereikt. Zo blijft de legende van deze onvermoeibare pionier altijd voortleven.