Zelf in het zadel

Knijp jij uit angst vooral je achterrem in? Waarom deze logische reflex je remafstand levensgevaarlijk verlengt

Elke beginnende fietser krijgt de waarschuwing mee: pas op met je voorrem, anders vlieg je direct over het stuur. We ontkrachten deze hardnekkige fabel en laten zien hoe je jouw remweg drastisch verkort.

André van den Ende
3 minuten
Zijaanzicht van een wielrenner die hard remt en daarbij correct zijn lichaamsgewicht ver naar achteren achter het zadel verplaatst.

Kijk eens naar de remblokken of de remschijf van je achterwiel. Grote kans dat deze aanzienlijk sneller slijten dan de exemplaren aan de voorkant. Voor veel wielrenners en gravelbikers is de achterrem namelijk de absolute favoriet, de veilige thuishaven.

Zodra er een onverwachte bocht opdoemt of een auto plotseling stilstaat, grijpen de handen in een reflex vol in de rechter remhendel (die in Europa de achterrem bedient). De linker hendel wordt uit pure angst hooguit zachtjes aangetikt. Iedereen 'weet' immers dat hard remmen met de voorrem onherroepelijk leidt tot een salto over je eigen stuur.

Hoewel die angst begrijpelijk is, druist dit volledig in tegen de wetten van de natuurkunde. Door je voorrem te negeren, gooi je zeventig procent van je remkracht letterlijk overboord.

De illusie van het slippende achterwiel

Wanneer je hard in je achterrem knijpt, voelt er onmiddellijk van alles. Je hoort het rubber over het asfalt schrapen, je fiets begint te glijden en het voelt alsof je extreem hard aan het afremmen bent. Je bent immers in een slip geraakt. Maar een blokkerend, slippend achterwiel vertraagt de fiets nauwelijks. Je hebt op dat moment nul grip en nul controle.

De reden dat je achterwiel zo snel blokkeert, heeft alles te maken met gewichtsverplaatsing. Zodra je begint met remmen, duwt de traagheid van je massa je lichaam en de fiets naar voren. Al het gewicht verplaatst zich razendsnel naar de voorkant van de fiets.

Omdat de druk op het achterwiel hierdoor nagenoeg verdwijnt, verliest de achterband direct zijn grip op het asfalt. Zelfs een lichte kneep in de achterrem is dan al genoeg om de boel te laten blokkeren. Je fiets verandert in een ongeleid projectiel.

Natuurkunde dicteert de pure stopkracht

Doordat al dat gewicht tijdens het vertragen naar voren duikt, wordt het voorwiel met enorme kracht in het asfalt gedrukt. Dit betekent dat het voorwiel op dat moment een gigantische hoeveelheid grip heeft.

Precies om deze reden komt ongeveer zeventig tot tachtig procent van je totale stopkracht uit je voorrem. Als je dit principe weigert te gebruiken en koppig op je achterrem blijft vertrouwen, heb je bij een noodstop simpelweg te veel asfalt nodig om tot stilstand te komen.

Een goed gedoseerde voorrem is het verschil tussen nét voor de bumper van een auto stilstaan, of er met twintig kilometer per uur bovenop klappen.

De techniek voor een perfecte noodstop

Maar hoe zit het dan met die beruchte salto over het stuur? Dat risico ontstaat alleen als je abrupt de voorrem dichttrekt terwijl je met je volle gewicht op je stuur leunt. Om veilig en maximaal te kunnen remmen, moet je de natuurkunde in je voordeel laten werken.

De techniek is even simpel als effectief: breng je gewicht naar achteren. Zodra je hard moet remmen, kom je een klein stukje uit het zadel en duw je je billen zo ver mogelijk naar achteren, alsof je ze over het achterwiel wilt hangen.

Maak je armen lang en zet je schrap. Door je zwaartepunt drastisch naar achteren en naar beneden te verplaatsen, voorkom je niet alleen dat je over de kop slaat, maar houd je ook veel langer druk op je achterwiel. Hierdoor kun je met beide remmen maximaal vertragen zonder de controle te verliezen.

Oefen het op een verlaten parkeerplaats

Je fietstechniek aanpassen in een blinde paniekreactie gaat gegarandeerd fout. Dit moet een automatisme worden. Zoek een lege, rustige parkeerplaats op. Rijd dertig kilometer per uur, duw je gewicht naar achteren en gebruik bewust voor tachtig procent je voorrem en voor twintig procent je achterrem om tot stilstand te komen.

Bouw de remdruk op in plaats van de hendels in één keer dicht te trekken. Je zult versteld staan hoe ongelooflijk kort je remweg opeens is. Laat die mythe uit je jeugd dus los. Je voorrem is niet je grootste vijand, het is de enige echte redder in nood.