Zelf in het zadel

Darmklachten en futloosheid: de verborgen prijs van te veel kilometers maken op de fiets

Urenlang stampen op de pedalen voelt als de ultieme workout, maar je lichaam denkt daar soms heel anders over. Ontdek waarom die eindeloze ritten kunnen leiden tot een haperende spijsvertering en een onverwachte fysieke crash.

André van den Ende
2 minuten
wielrennen
Wielertraining
en uitgeputte mannelijke wielrenner zit zonder helm naast een stenen muurtje in een Nederlands landschap, terwijl zijn racefiets veilig tegen de muur leunt en zijn helm op de grond ligt

Je kent het wel. Je hebt in het weekend een flinke monstertocht afgewerkt en verwacht dat je maandag fris en fruitig op je werk verschijnt. In plaats daarvan voel je je compleet gesloopt, heb je een opgezette buik en begint je neus spontaan te lopen. Raar toch, voor iemand die zo sportief bezig is?

Veel fanatieke fietsers geloven heilig dat meer trainen automatisch gelijkstaat aan een betere gezondheid. Het tegendeel is helaas waar als je de balans verliest. Je lichaam reageert op extreme en langdurige fysieke inspanning met een reeks harde verdedigingsmechanismen. Het is de hoogste tijd om eens goed naar de medische realiteit van onze geliefde sport te kijken en intensief wielrennen onder de loep te nemen.

Cortisol gooit je hormonale systeem in de war

Als je urenlang in het zadel zit, stijgt het niveau van het stresshormoon cortisol aanzienlijk. Je lichaam ziet die lange inspanning simpelweg als een overlevingssituatie.

Deze aanhoudende hormonale stress zorgt ervoor dat onder andere je testosteron daalt, wat direct invloed heeft op je herstel. Je voelt je daardoor niet lekker loom na een rit, maar juist futloos en volledig leeggetrokken.

Het open window effect veroorzaakt sneller een verkoudheid

Misschien valt het je op dat je na zware fietstrainingen of een lange toertocht vaker loopt te snotteren. Dat is absoluut geen toeval. Na een flinke fysieke inspanning ervaart je immuunsysteem een tijdelijke dip.

In de sportmedische wereld noemt men dit het ‘open window’ effect. Virussen en bacteriën hebben op dat moment vrij spel, waardoor je onverwacht met griep op de bank belandt in plaats van op je racefiets.

Zuurstoftekort verklaart maagklachten onderweg

Niets is zo vervelend als buikkrampen terwijl je nog dertig kilometer wind tegen voor de boeg hebt. Tijdens het fietsen gaat de meeste zuurstofrijke bloedtoevoer logischerwijs rechtstreeks naar je draaiende benen.

Dit betekent dat je spijsvertering tijdelijk op een zeer laag pitje wordt gezet. Krijg je toch grote hoeveelheden sportvoeding binnen, dan kan je maag dat op dat moment niet goed verwerken, met een opgezette buik als logisch gevolg.

Spierafbraak ligt op de loer door energietekort

Duursport is in de basis een katabool proces, wat simpelweg inhoudt dat het weefsel afbreekt in plaats van opbouwt. Als je jouw ritten niet combineert met een waanzinnig strak voedingsplan, breek je dus je eigen spieren af.

Veel fietsers eten ongemerkt te weinig voor de calorieën die ze verbranden. Dit structurele energietekort staat in de wetenschap bekend als RED-S en verpest niet alleen je prestaties, maar tast op de lange termijn ook je botdichtheid aan.

Balans in rust voorkomt een uitgeput zenuwstelsel

Al die ongemakken bij elkaar stapelen zich uiteindelijk op in je centrale zenuwstelsel. Je merkt dit doordat je motivatie om te gaan trainen opeens volledig verdwijnt of doordat je urenlang wakker ligt na een zware avondrit.

Het geheim van de betere amateurwielrenner is dan ook niet om eindeloos vaker te trainen, maar om slimmer te rusten en gerichter te eten. Zo voorkom je dat jouw passie voor de fiets omslaat in een onnodige aanslag op je eigen lichaam.