Wanneer we denken aan fietsonderhoud, gaat de aandacht vrijwel altijd uit naar een schone ketting, de juiste bandenspanning of perfect afgestelde versnellingen.
De onderkant van onze fietsschoenen blijft daarentegen vaak maandenlang onbelicht. De schoenplaatjes onder je zolen vormen echter de enige directe mechanische verbinding tussen je lichaam en de aandrijflijn van je racefiets. Wie deze relatief goedkope plastic plaatjes verwaarloost of te laat vervangt, verliest niet alleen kostbare watts bij elke pedaalslag, maar riskeert ook hardnekkige gewrichtsblessures en gevaarlijk losschieten.
De sluipende slijtage van het loopvlak
In tegenstelling tot de rest van je materiaal slijten schoenplaatjes nauwelijks tijdens het fietsen zelf. De echte schade ontstaat op de momenten dat je naast de fiets staat. Dat korte loopje naar het terras voor een bak koffie, het stilstaan bij een verkeerslicht of het wandelen over een grindpad vernielt het zachte kunststof in een razend tempo.
Door de wrijving met de harde grond slijten met name de uiterste hoeken en de contactvlakken van de plaatjes af. Hierdoor verandert de strakke pasvorm in je pedaal in een losse, onstabiele verbinding die tijdens het trappen constant licht schuift.
Hoe speling leidt tot hardnekkige knieklachten
Tijdens een normale rit van twee uur maak je al snel meer dan tienduizend omwentelingen met je benen. Als je schoenplaatjes versleten zijn, krijgt je voet de ruimte om op het pedaal te gaan kantelen of zijdelings te schuiven.
Je knieën en achillespezen moeten deze ongewenste, zijdelingse beweging bij iedere pedaalslag actief gaan corrigeren om je been in een rechte lijn te houden. Deze overbelasting leidt onherroepelijk tot een zeurende pijn aan de buitenkant of de schijf van je knie. Wat begint met een lichte irritatie, kan door die microscopische speling binnen een paar weken veranderen in een chronische peesontsteking.
Het gevaar van ongewenst uitklikken
Naast de fysieke klachten is er ook een direct veiligheidsrisico verbonden aan versleten cleats. De slijtage zorgt er namelijk voor dat de mechanische vergrendeling van je pedaal niet meer optimaal grip heeft op de achterkant van het plaatje.
Trek je tijdens een steile klim stevig aan je pedaal of zet je aan voor een felle eindsprint op de pedalen, dan kan je schoen plotseling ongewenst losklikken. Als je voet met zeshonderd watt aan kracht plotseling van het pedaal schiet, is een zware valpartij over je eigen stuur vrijwel onvermijdelijk.
De dertig seconden check voor je voeten
Het controleren van je schoenplaatjes is gelukkig een fluitje van een cent en kost je nauwelijks tijd. Shimano SPD-SL plaatjes zijn voorzien van gekleurde rubberen slijtage-indicatoren op de hoeken. Zodra dit gekleurde rubber volledig is weggesleten en je het zwarte basisplastic van het plaatje ziet, is het tijd voor directe vervanging.
Bij LOOK Keo pedalen kun je kijken naar de diepte van de inkepingen aan de achterzijde. Merk je daarnaast dat het in- en uitklikken opvallend soepel en gevoelloos verloopt of dat je voet op het pedaal kan kantelen, wacht dan niet langer en monteer direct een fris setje.