Materiaal

Ketting loopt aan tegen je voorderailleur? Zo druk je dat irritante geluid direct en heel simpel weg

Je schakelt achter een paar tandjes lichter en direct begint de ketting verschrikkelijk te schuren tegen de voorkant van je derailleur. Je denkt dat je fiets slecht is afgesteld, maar grote kans dat je een verborgen functie in je schakelaar compleet over het hoofd ziet.

André van den Ende
2 minuten
Derailleur
wielrennen
Fietsen
Shimano
Een close-up van een linker shifter op een racefiets, waarmee je de voorderailleur kunt trimmen.

Het is een van de meest gestelde vragen aan vrijwel iedere fietsenmaker: "Waarom ratelt mijn ketting tegen de voorderailleur als ik bergop fiets?" Vooral beginnende wielrenners met een mechanische schakelgroep worden vaak helemaal gek van dat irritante, schrapende geluid.

Zodra ze achter naar een lichter tandwiel schakelen om wat soepeler te klimmen, begint het metaal aan de voorkant onheilspellend tegen de ketting te schuren. Veel fietsers denken op zo'n moment dat hun fiets hopeloos slecht is afgesteld of dat er iets verbogen is. Ze durven niet verder te schakelen en rijden de hele rit met een knagende frustratie. Wat ze echter niet weten, is dat de oplossing letterlijk binnen handbereik in hun linker shifter verborgen zit.

De beperkte ruimte in de metalen kooi

Om te begrijpen waar dat schurende geluid vandaan komt, moeten we kijken naar de werking van de voorderailleur. De ketting loopt aan de voorkant van je racefiets door een smalle, metalen kooi.

Deze kooi duwt de ketting op het buitenblad of laat hem zakken naar het binnenblad. Zodra je echter aan de achterkant van je fiets gaat schakelen, beweegt de ketting diagonaal over de breedte van je cassette. Omdat de kooi van je voorderailleur maar een paar millimeter breed is, zal een schuin lopende ketting op een gegeven moment onvermijdelijk tegen de stalen zijkant van die kooi aan schuren.

Het verborgen geheim van de linker shifter

Veel wielrenners gaan er ten onrechte vanuit dat hun linker shifter (die de voorderailleur bedient) slechts twee standen kent: één harde klik voor het kleine blad, en één zware klik voor het grote buitenblad. Fabrikanten zoals Shimano en Campagnolo hebben echter allang bedacht dat een schuine ketting voor problemen zorgt.

Daarom hebben ze een uiterst slimme, maar vaak onbekende functionaliteit in de mechaniek gebouwd. De linker shifter heeft namelijk geen twee, maar maar liefst vier verschillende standen. Deze verborgen tussenstanden worden in de fietswereld de trim-functies genoemd.

Hoe het trimmen je direct van het geratel verlost

Het gebruik van deze trim-functie is de absolute sleutel tot een geruisloze rit. Stel, je fietst op je grote voorblad en schakelt achter steeds lichter, totdat de ketting tegen de voorderailleur begint te schuren. In plaats van hard door te drukken naar je kleine blad, geef je de kleine flipper van je linker shifter nu slechts een heel zacht, subtiel tikje.

Je hoort een lichte klik en ziet de kooi van de voorderailleur slechts twee millimeter naar binnen schuiven. De kooi is nu exact mee opgeschoven met de schuine hoek van je ketting. Het resultaat is een direct, magisch einde aan het metaal-op-metaal geschuur, zonder dat je van kettingblad bent gewisseld.

Trimmen werkt beide kanten op

Deze fantastische functie werkt gelukkig in beide richtingen. Fiets je op je kleine binnenblad en schakel je achter steeds een tandje zwaarder, dan zal de ketting uiteindelijk tegen de buitenkant van de kooi lopen. Geef in dat geval de grote hendel van je linker shifter een licht en subtiel duwtje naar binnen (niet doordrukken tot de harde klik).

De kooi schuift een millimeter naar buiten, de ketting loopt weer vrij en jij fietst in alle rust en stilte door de polder. Door deze trim-klikjes actief te gebruiken, bespaar je jezelf niet alleen een hoop frustratie, maar verleng je ook de levensduur van je peperdure derailleur aanzienlijk.