Wielrenners houden van een opgeruimde werkbank. Als we nieuwe fietsonderdelen installeren, gaat al het overtollige verpakkingsmateriaal en onbekende plastic vaak direct bij het grofvuil. Zeker bij het monteren van een vers setje pedalen blijft er nog weleens wat klein grut over. Vrijwel alle grote merken leveren hun pedalen namelijk af met twee zeer dunne, stalen ringetjes los in de doos.
Omdat de schroefdraad van je pedalen ook zonder deze ringetjes moeiteloos in de crankarm van je fiets past, denken veel onervaren sleutelaars dat ze louter als bescherming tijdens het transport dienen. Toch zijn deze zogenaamde pedaalringen van levensbelang voor het behoud van je aandrijflijn.
De verwoestende impact op een carbon crankarm
Om te snappen waarom fabrikanten deze kleine ringetjes meeleveren, moet je kritisch naar de materialen van je fiets kijken. Vroeger werden crankarmen vrijwel uitsluitend van oersterk, massief aluminium gemaakt. Tegenwoordig pronkt er op vrijwel elke sportieve racefiets een strak en vederlicht crankstel van carbon.
Carbon is fantastisch stijf en licht, maar het gelakte oppervlak is tegelijkertijd uiterst kwetsbaar voor zware puntbelasting. Zodra je een keiharde, stalen pedaalas met brute kracht rechtstreeks tegen het platte carbon van je crankarm aandraait, beschadig je onmiddellijk de bovenste harslaag van het peperdure materiaal.
Hoe het staal zich langzaam in je fiets vreet
Het ware mechanische drama voltrekt zich pas wanneer je met deze droge montage de weg op gaat. Tijdens een zware rit of een steile klim in de heuvels breng je met je volle lichaamsgewicht enorme krachten over op de trappers. Omdat het stalen uiteinde van de pedaalas zich direct in het zachtere carbon boort, gaat het pedaal tijdens het trappen ongemerkt een heel klein beetje wrikken.
Binnen een paar maanden freest het staal een diepe, lelijke geul in de buitenkant van je crankarm. Bij de volgende onderhoudsbeurt kom je er tot je grote schrik achter dat de pedaalas zich metersdiep in het carbon heeft gevreten en de crankarm onherstelbaar is verzwakt.
De perfecte drukverdeling door een simpel schild
Het redden van je crankstel zit hem in het simpele gebruik van die twee weggegooide pedaalringetjes. Deze flinterdunne, speciaal gevormde ringen schuif je vóór de montage simpelweg over het schroefdraad van je pedalen heen.
Zodra je de pedaal nu stevig vastdraait, belandt de stalen as niet meer op het kwetsbare carbon, maar drukt deze snoeihard tegen het stalen ringetje aan. Dit ringetje fungeert op dat moment als een onverwoestbaar schild. Het vangt de keiharde puntbelasting van de pedaalas soepel op en verdeelt deze wringende kracht netjes en gelijkmatig over een veel groter oppervlak van je crankarm.
Altijd even dubbelchecken bij de fabrikant
Natuurlijk heerst er, zoals altijd in de fietstechniek, geen absolute uniformiteit in het peloton. Sommige fabrikanten hebben hun crankarmen af fabriek namelijk al voorzien van een ingebouwde, verzonken metalen ring rondom het pedaalgat om het carbon te beschermen. Bij dit soort crankstellen is het toevoegen van nog een extra los ringetje juist overbodig en schuif je je voeten ongewenst een millimeter verder naar buiten.
Bekijk de holte in je crankarm dus altijd even uiterst kritisch voordat je de pedalen erin draait. Zie je alleen maar naakt carbon of glad gespoten lak rondom het schroefdraad? Vis die twee ringetjes dan bliksemsnel weer uit de prullenbak.