Materiaal

Krakende trapas? Waarom de boosdoener vrijwel altijd onder je voetzolen zit

Je hebt je hele aandrijflijn al uit elkaar gehaald om die gekmakende tik te vinden. Grote kans dat het probleem niet in je dure frame zit, maar in de gortdroge stalen veren van je klikpedalen.

André van den Ende
2 minuten
wielrennen
Fietsen
Een fietser zonder helm brengt in zijn garage een drupje olie aan op de veer van zijn klikpedaal om kraken te voorkomen.

Het is een van de meest herkenbare en frustrerende bijgeluiden tijdens een zonnige rit op de racefiets. Je hoort een hardnekkige, ritmische tik of een droog gekraak bij werkelijk iedere pedaalslag. Veel wielrenners verdenken in blinde paniek direct de trapaslagers of vrezen zelfs voor haarscheurtjes in hun kostbare carbon frame. Ze brengen de fiets naar de fietsenmaker voor een peperdure onderhoudsbeurt.

In de realiteit is de boosdoener echter een stuk simpeler en bevindt deze zich stiekem vlak onder je voetzolen. De metalen klemmen en veren van je klikpedalen worden tijdens het poetsen namelijk vrijwel altijd overgeslagen.

Het modderbad rondom je klikpedalen

Om te begrijpen waarom je pedalen zo hard om onderhoud schreeuwen, moet je kijken naar de uiterst kwetsbare locatie van het kliksysteem. De pedalen bevinden zich logischerwijs op het allerlaagste punt van je racefiets. Ze vangen hierdoor al het opgewaaide zand, modder en opspattend straatvuil van het voorwiel genadeloos op.

Bovendien druppelt er tijdens een warme zomerrit constant agressief, zout zweet van je benen rechtstreeks op de metalen klemmen. Dit mengsel vormt een verwoestende schuurpasta die zich stilletjes ophoopt in de scharnierpunten van je pedaal.

Waarom een droge veer zorgt voor gekraak

Zodra het originele fabrieksvet uit de pedaalveer is weggespoeld door al dat vuil en talloze wasbeurten, ontstaat er onherroepelijk wrijving tussen de metalen. Bij iedere omwenteling kantelt je plastic schoenplaatje een fractie van een millimeter in het pedaal. Als de veer en de klem aan de achterkant kurkdroog zijn, veroorzaakt deze minimale wrijving precies die beruchte, gekmakende tik.

Veel fietsers spuiten hier in hun frustratie een flinke straal agressieve ontvetter op, wat het probleem paradoxaal genoeg alleen maar erger maakt. De ontvetter spoelt namelijk ook de allerlaatste restjes broodnodige smering definitief weg.

Gevaarlijk stroef en onvoorspelbaar uitklikken

Naast het irritante gekraak brengt een uitgedroogd mechanisme ook een direct veiligheidsrisico met zich mee. De veer moet uiterst soepel kunnen bewegen om je schoen gecontroleerd los te laten zodra je jouw hiel naar buiten draait.

Als het scharnierpunt vastzit door opgedroogd zweet en een gebrek aan olie, verloopt dit uitklikken levensgevaarlijk onvoorspelbaar. Soms klik je veel te makkelijk los tijdens een felle eindsprint, en op een ander moment weigert de klem dienst als je snel je voet aan de grond wilt zetten bij een onverwacht rood stoplicht.

Het snelle onderhoudsritueel voor geruisloze ritten

Het oplossen en voorkomen van dit getik is gelukkig een fluitje van een cent en kost je nauwelijks dure werkplaatstijd. Druppel na elke grondige wasbeurt simpelweg een heel klein beetje dunne kettingolie of specifieke teflonspray op de scharnierpunten van de stalen pedaalveer. Klik daarna je fietsschoen een paar keer in en uit het pedaal om het smeermiddel goed over de contactvlakken te verdelen.

Veeg het overtollige vet tot slot af met een schone doek om te voorkomen dat er direct weer nieuw straatvuil aan blijft plakken. Je aandrijflijn is voortaan weer geruisloos en je dure pedalen gaan jaren langer mee.