De tijdritparadox van Tadej Pogačar: minder aerodynamisch op de fiets, toch sneller

Vandaag barst het spektakel van de Tour de France los met een ploegentijdrit door de straten van Barcelona. Als wielerfan let je dan al snel op de blitse helmen en futuristische pakken. In de moderne wielersport draait in de strijd tegen de klok vrijwel alles om aerodynamica. De luchtweerstand, in vaktermen vaak aangeduid met CdA, is de grootste vijand van de renner.

Toch draait het niet uitsluitend om het vangen van zo min mogelijk wind, zo blijkt uit een interessante biomechanische analyse die momenteel rondgaat op Instagram.

In de bovenstaande video wordt de fietspositie van Mathieu van der Poel in de recente Ronde van Zwitserland vergeleken met die van Tadej Pogačar. Waar Van der Poel een ongekend strak en glad silhouet toont op de tijdritfiets, kiest Pogačar voor een houding die op het blote oog minder agressief oogt.

Je zou verwachten dat de meest extreme aerodynamische houding leidt tot de toptijd, maar de Sloveen bleek (niet iets) sneller te zijn. De verklaring hiervoor is zijn veel efficiëntere biomechanica.

Het perfecte compromis tussen luchtweerstand en spierkracht

Analisten staren zich massaal blind op het verminderen van het frontaal oppervlak. Minder wind vangen levert direct snelheidswinst op, maar wielrennen blijft een fysieke sport. Snelheid is de optelsom van het geleverde vermogen, minus de luchtweerstand, gecombineerd met de juiste biomechanica.

De kopman van UAE Team Emirates heeft het perfecte evenwicht gevonden tussen de windweerstand verlagen en zijn eigen lichaam optimaal laten functioneren. Een extreem diepe zit mag dan wel aerodynamisch zijn, maar als dat zorgt voor interne spierwrijving verlies je meer wattages dan je wint op de wind.

Heupen recht boven de trapas voor maximaal vermogen

Het grote geheim van de Sloveense alleskunner zit in zijn bekkenkanteling. Biomechanische experts uit de video letten streng op de positie van de heupen ten opzichte van de bottom bracket, oftewel de trapas. Bij Pogačar is dit zwaartepunt ideaal gepositioneerd.

Door deze specifieke zitpositie creëert hij een enorme hefboomwerking vanuit het zadel. Hij zit niet extreem dubbelgevouwen, waardoor hij al zijn opgewekte kracht direct kwijt kan in de pedalen. Zijn eigen lichaam blokkeert de krachtoverbrenging niet, wat hem een enorm voordeel geeft ten opzichte van renners die worstelen met een te krappe fietspositie.

Een open heuphoek voorkomt knellende weefsels en verzuring

Een ander cruciaal detail in zijn efficiënte pedaalslag is de open hoek van het heupgewricht. Wie weleens te diep op een racefiets heeft gezeten, kent het brandende gevoel in de onderrug. Pogačar houdt zijn heupgewricht net iets meer open aan de bovenkant van zijn trapbeweging.

Dit voorkomt dat weefsel gaat knellen en spieren onnodig verkrampen. Zijn enkelgewricht en knie kunnen hierdoor veel soepeler en natuurlijker meebewegen. Deze vloeiende overdracht van kinetische energie zorgt ervoor dat er geen kostbare wattages weglekken door wrijving, precies zoals de analyse aantoont.

Wat amateurwielrenners leren van de soepele fietspositie

Uiteindelijk wint het best werkende totaalpakket en niet uitsluitend de windtunnel-theorie. Je kunt de externe weerstand nog zo verlagen met dure upgrades, maar als je eigen spieren protesteren stort je snelheid in elkaar.

De tijdrit van Tadej Pogačar bewijst dat verstandige biomechanica pure vermogensvernietiging voorkomt. Een extreem diepe houding ziet er professioneel uit, maar is pas effectief als je nog steeds ontspannen de pedalen kunt ronddraaien.