Wij wielrenners maken van alles mee onderweg: van verrassende bezienswaardigheden tot hachelijke verkeerssituaties en bijzondere ontmoetingen. In de rubriek ‘Asfalt-safari’ nemen we je mee in de avonturen van onze redactieleden, met deze week een digitale rit door de tijdlijnen van sociale media.
De 'hersenloze' wielrenner als makkelijke content
Door omstandigheden heb ik de afgelopen weken geen fysieke kilometers gemaakt. In plaats daarvan maakte ik een digitale fietsrit. En wat blijkt: de start van de Tour is niet alleen het startschot voor een prachtige wielerwedstrijd, maar ook voor een golf van gemakzuchtige online content die de wielerhaat weer eens flink aanwakkert.
Zodra de aandacht voor de fiets groeit, zien influencers hun kans schoon. Dit keer stuitte ik op een filmpje van influencer Amber Dokter, getiteld ‘POV: wielrenners vlak voordat ze op de fiets stappen’. Voordat ze naar buiten loopt, plopt ze theatraal haar hersenen uit haar hoofd en geeft die aan haar partner. De dialoog is even simpel als veelzeggend. “Doe je voorzichtig?”, roept haar partner. “Zeker niet!”. “En houd je je aan de verkeersregels?”. “Nee!”. "Goed zo!"
Geinig gedaan? Misschien. Maar dit is precies het soort rotzooi dat de publieke opinie voedt. Het is makkelijk scoren door een al bestaand, negatief stereotype te bevestigen. Het is content zonder eigen mening, puur gemaakt voor de views, maar het draagt wel bij aan een sfeer waarin de fietser steeds verder wordt verafschuwd.
Van de tijdlijn naar de kringverjaardag
Die online stemmingmakerij sijpelt genadeloos door naar de echte wereld. Laat het woord wielrenner vallen op een gemiddelde Nederlandse kringverjaardag en je hebt gegarandeerd een voorspelbaar gesprek. Ze rijden te hard, bellen niet, schreeuwen en zijn piraten op de weg.
Het mooie is: de meesten hebben waarschijnlijk nog nooit een daadwerkelijk probleem gehad met een wielrenner, maar ze hebben er allemaal een rothekel aan. Net zoals de meeste anti-AZC-demonstranten zelf nog nooit problemen hebben gehad met asielzoekers.
Dit fenomeen wordt puur gevoed door de constante stroom van negatieve beeldvorming op sociale media, van influencers tot andere online echoputten. Het sentiment wordt belangrijker dan de eigen ervaring, en zo wordt een karikatuur langzaam maar zeker de waarheid in de hoofden van velen.
Een verrassende kentering in de online brandhaard
Jarenlang was er één plek die gold als de absolute brandhaard van online wielerhaat: Dumpert. Als trouwe bezoeker zag ik hoe de haat daar groeide en het kookpunt bereikte. Reaguursels waarin wielrenners werden verwenst, kregen massaal plusjes, of ‘kudos’. Dumpert was de cultiveerplek van het negatieve imago.
Maar juist daar lijkt het tij te keren. De meest extreme, haatdragende reacties worden niet langer beloond. Het signaal is duidelijk: de wielerhaat is zo ver doorgeslagen dat het zelfs de meest kritische reaguurder te gortig wordt.
Als zelfs de reaguurder de haat te gortig vindt
Reacties als ‘Ik zie wielrenners niet als mensen, ook niet als ik in de auto zit’ of ‘Hij zit op een racefiets! Aan de hoogste boom met hem!’ krijgen niet langer plusjes, maar worden flink ‘gemind’. De publieke opinie op het platform lijkt verzadigd. De haat is zo extreem geworden dat het zijn eigen doel voorbijschiet en weerstand oproept.
En dat, beste medefietsers, geeft hoop. Want als een mening zelfs op Dumpert kan kantelen, dan is er een kans dat dit besef ook doordringt tot de echte wereld. Een klein, digitaal signaal, met hopelijk grote gevolgen.