Tour de France

Hoe gaan Tour-renners naar de wc? Het logistieke meesterwerk ontrafeld

Zes uur lang op een smal racezadel zitten en constant sportdrank drinken roept bij iedere kijker een logische vraag op. Hoe lossen profwielrenners een onvermijdelijke sanitaire stop op zonder direct de koers te verliezen?

André van den Ende
3 minuten
Groep profwielrenners, waaronder Cadel Evans in de regenboogtrui, neemt een collectieve plaspauze in de berm tijdens een etappe in de Tour de France.

Je kijkt urenlang naar een prachtige bergetappe in de Tour de France en plotseling schiet die ene prangende vraag door je hoofd. Hoe doen die topsporters dat als ze onverwacht naar het toilet moeten?

Zes uur lang presteren met liters vocht in je maag vraagt logischerwijs om strakke afspraken. Het antwoord op deze veelgestelde kijkersvraag zit vol met tactiek, onverwachte stuurmanskunst op de fiets en de ijzeren ongeschreven wetten van het profpeloton.

De macht van de patron bij een collectieve pauze

In het begin van een vlakkere etappe (als de vlucht van de dag eenmaal weg is) rolt de grote groep vaak op een relatief ontspannen tempo voort.

Dit is hét moment waarop een toprenner besluit dat het tijd is voor een korte break. Deze renner, vaak een officieuze leider in het peloton, steekt zijn hand op en stuurt rustig naar de kant van de weg. De rest van de renners volgt gehoorzaam. Ze stappen af, staan naast hun fiets in de berm en doen in alle rust hun behoefte.

De allerbelangrijkste ongeschreven regel van de wielersport treedt dan direct in werking. Niemand mag op dat specifieke moment demarreren of de wedstrijd onverwacht hard maken. Val je toch aan tijdens deze collectieve plaspauze, dan maak je direct vijanden voor de rest van de rittenkoers. Respect voor de blaas van je naaste collega is werkelijk heilig in deze sport.

Acrobatiek op topsnelheid zonder af te stappen

Wanneer de wedstrijd echt in volle gang is en de finale nadert, is afstappen simpelweg geen reële optie meer. Een sanitaire stop kost je dan direct kostbare minuten die je nooit meer goedmaakt. Renners lossen dit op met indrukwekkende acrobatiek op de rijdende fiets. Ze manoeuvreren naar de zijkant van de groep en leunen met één been op het pedaal terwijl ze hun strakke fietsbroek tactisch opzij trekken.

Vaak fietst een behulpzame ploeggenoot er direct naast om de plasser stevig bij de schouder of het zadel vast te houden en flink vooruit te duwen. Zo behouden ze hun hoge snelheid en vallen ze niet letterlijk buiten de boot. Dit vergt enorm veel balans, stuurmanskunst en een blind vertrouwen in je eigen teamgenoten.

Flinke boetes vanuit de jurytafel voorkomen

De professionele wielersport is de afgelopen jaren een stuk strenger geworden als het gaat om het publieke imago en fatsoen. Wildplassen ten overstaan van de vele toeschouwers of recht voor de draaiende televisiecamera's wordt door de internationale wielerunie keihard bestraft. Renners moeten bewust een rustige plek uitzoeken zonder direct publiek langs de dranghekken. Met name in het drukke openingsweekend of bij passages door steden natuurlijk lastig.

Doen ze dit niet netjes, dan volgt er onherroepelijk een flinke financiële boete of zelfs aftrek van kostbare punten voor het groenetruiklassement. Het peloton moet te allen tijde respect tonen voor het gastland en de fans langs de kant van de weg. Gelukkig weten de slimme ploegleiders in de volgwagen precies waar de televisiemotoren rijden en geven ze via het oortje discreet door wanneer de kust echt veilig is.

Perfecte timing is cruciaal voor een lege blaas

Uiteindelijk draait alles in de mondiale topsport om de perfecte timing. Je wilt je blaas volledig legen voordat de steile beklimming begint, maar ook weer niet te lang vasthouden tot je hevige kramp in je maag krijgt. Een comfortabele fietser presteert simpelweg veel beter. De volgende keer dat je naar de Tour kijkt en de groep plotseling opvallend langzaam fietst, weet jij exact wat er buiten beeld aan de hand is.