Tour de France

De verborgen trekhaak: zo gebruiken Tour-renners een simpele drinkbus om vals te spelen

Je ziet een renner secondenlang klungelen bij het raam van de ploegleidersauto om een drinkbus aan te pakken. Wat lijkt op een onhandige overdracht, is in werkelijkheid een slinkse snelheidsboost.

André van den Ende
3 minuten
en profwielrenner van Team Picnic-PostNL houdt stevig een bidon vast die wordt aangereikt vanuit het raam van de ploegleidersauto, het klassieke beeld van een plakbidon.

Tijdens een bergrit in de Tour de France zakt een geloste renner die vecht tegen de tijdslimiet terug naar de volgauto van zijn ploeg om drinken te halen. Hij pakt de bidon beet, maar in plaats van deze direct aan te nemen en weg te rijden, houden zowel de renner als de ploegleider de bidon krampachtig vast. Terwijl de auto optrekt, wordt de renner met een flinke rotvaart meegesleurd naar voren.

Voor de ongetrainde kijker lijkt het alsof de overdracht simpelweg onhandig verloopt. In het peloton kent iedereen echter de ware aard van deze actie. Het is de beroemde en beruchte plakbidon, de meest gebruikte illegale truc om ongemerkt energie te besparen.

De snelle lancering via het autoraampje

De theorie achter deze truc is even simpel als effectief. Wanneer een fietser na een lekke band of een harde valpartij minutenlang in de remmen heeft gestaan, ligt hij een flink stuk achter de grote groep. De inhaalrace tussen de claxonnerende auto's door is een fysieke martelgang die de benen van een atleet volledig leegzuigt.

Om de renner een broodnodige adempauze te geven, steekt de ploegleider een bidon uit het raam. Door die fles allebei net iets te lang en stevig vast te houden, fungeert het plastic letterlijk als een verborgen trekhaak. De krachtige auto accelereert zachtjes en de fietser wordt zonder ook maar één keer te trappen met vijftig kilometer per uur gelanceerd. Dit bespaart de sporter cruciale krachten die hij later in de bergen keihard nodig heeft.

Het grijze gebied van de koersdirectie

Officieel is het aannemen van zo'n plakkende drinkbus streng verboden. Het reglement van de internationale wielerunie stelt luid en duidelijk dat elke vorm van stayeren achter of vasthouden aan een voertuig absolute competitievervalsing is. Toch hanteert de directie van de Tour de France in de praktijk een opvallend grijs gebied.

Wanneer een sporter net is teruggekomen van een zware crash en met gescheurde kleding aan de auto hangt, kijkt de jury op de motor vaak eventjes demonstratief de andere kant op. Het peloton accepteert deze stilzwijgende coulance unaniem. Er heerst de ongeschreven regel dat je een onfortuinlijke collega best een minuscuul duwtje in de rug mag geven om veilig terug te keren in de koers.

Een berekend risico buiten de schijnwerpers

Zodra de live-camera's even ergens anders filmen, gelden er ineens hele andere wetten op het asfalt. Buiten het zicht van de televisiemotoren en vooral in de kleinere wielerkoersen waar minder juryleden rondrijden, wordt er gerust tien tot vijftien seconden aan een bidon gehangen.

De ploegleider achter het stuur speelt op dat moment een constant en slinks kat-en-muisspel. Hij kijkt scherp in zijn spiegels, peilt of de jury in de buurt is en maakt in een fractie van een seconde de afweging. Hoeveel seconden illegale hulp kan ik mijn kopman geven zonder gepakt te worden? Het is een riskante gok die zeer vaak loont, zolang de ploeg niet te hebberig wordt.

De grens tussen coulance en harde diskwalificatie

Die ongeschreven tolerantie heeft echter een keiharde limiet, zeker in de Tour. Een plakbidon van een paar seconden wordt vaak afgedaan met een kleine geldboete van een paar honderd frank, die de ploeg zonder morren betaalt. Maar zodra een fietser de truc misbruikt voor het oog van de wereld, grijpt de strenge jury meedogenloos in.

Als een renner zichzelf letterlijk een zware Alpenreus op laat trekken door de volgauto, volgt direct de zwaarst mogelijke straf. De dader wordt dan zonder pardon uit de wedstrijd gezet en definitief naar huis gestuurd. Dit bewijst dat de grens tussen een tactische, helpende hand en een retourtje naar huis flinterdun is in het moderne wielrennen.