Mathieu van der Poel verrast in de Tour met opvallend mountainbike-onderdeel

Kijk je weleens naar de fiets van een profrenner en denk je bij jezelf wat daar nu weer voor vreemd apparaat aan hangt? Je bent absoluut niet de enige. Tijdens de Tour de France stikt het van de technologische innovaties en kleine slimmigheidjes van de mechaniekers.

Toch springt de fiets van Mathieu van der Poel er dit jaar wel heel erg uit. Waar je normaal gesproken de strakke, glimmende Dura-Ace onderdelen van Shimano verwacht op een aerofiets, monteert zijn ploeg Alpecin-Deceuninck soms doodleuk een gigantische derailleur uit de mountainbikewereld op zijn Canyon. En daar hebben ze een hele goede reden voor.

De overstap naar een enkel voorblad in de WorldTour

Om te snappen waarom er een fiks mountainbike-onderdeel op de fiets van de oud-wereldkampioen zit, moeten we eerst naar de voorkant van de fiets kijken. Van der Poel rijdt in de Tour de France steeds vaker met een zogenaamde 1x setup. Dat betekent in de praktijk dat hij maar één kettingblad aan de voorkant heeft en dus geen voorderailleur gebruikt.

Dit trucje zien we de laatste jaren veel vaker in het profpeloton. Bij Jonas Vingegaard leverde het na de rit over de Tourmalet aardig wat discussie op. Het scheelt wat gewicht, het is net een fractie meer aerodynamisch en het ziet er natuurlijk ontzettend strak uit.

Toch kleven er ook nadelen aan het weglaten van het binnenblad. Je mist een hoop kleine versnellingen voor de steile beklimmingen in de Alpen of de Pyreneeën. Bovendien ligt je ketting er sneller af als je over slecht wegdek of kasseien stuitert, omdat de voorderailleur normaal gesproken ook fungeert als een soort kettingvanger. Dat is precies het moment waarop de Alpecin-monteurs in de trucendoos duiken.

Hoe een Shimano XTR derailleur alle kettingproblemen oplost

De oplossing voor de nadelen van één enkel voorblad vonden de mechaniekers in de bossen. Ze kozen ervoor om een Shimano XTR derailleur op de wegfiets van Van der Poel te schroeven. Voor de lezers die vooral op het asfalt rijden is wat context op zijn plaats. De XTR-lijn is het absolute paradepaardje van Shimano voor mountainbikers. Het is ontworpen om de zwaarste modder, dikste stenen en hardste klappen op te vangen.

Maar wat doet dit onderdeel in de grootste wielerwedstrijd op de weg? Dat heeft alles te maken met een ingebouwd mechanisme dat in vaktermen een 'clutch' of koppeling wordt genoemd.

Deze techniek zorgt ervoor dat de kooi van de derailleur niet naar voren kan klapperen als de fiets over hobbels rijdt. De ketting blijft hierdoor altijd snaarstrak staan. Zo voorkomt Van der Poel dat zijn ketting van het voorblad stuitert op een cruciaal moment in de koers.

Een enorm bereik voor de zwaarste bergetappes

Er is nog een tweede gigantisch voordeel aan deze opvallende materiaalkeuze. Een standaard wegderailleur kan over het algemeen cassettes aan tot maximaal 34 tandjes. Als je voor maar één blad hebt, is dat in het hooggebergte simpelweg niet licht genoeg voor een prof. Je trapt jezelf dan compleet in de soep.

De gemonteerde mountainbike-derailleur heeft echter een veel langere kooi en is ontworpen voor enorme cassettes. Hierdoor kan Van der Poel achteraan een cassette monteren met tandwielen die groot genoeg zijn om moeiteloos de steilste Franse cols te bedwingen. Hij behoudt dus de voordelen van een enkel voorblad, maar levert dankzij het onderdeel uit het bos helemaal niets in op zijn klimverzet.

Blijft de mountainbike-techniek definitief in het peloton

Je vraagt je misschien af of we dit specifieke trucje nu standaard gaan zien bij alle grote ploegen. De kans is groot dat het gebruik van dit soort hybride oplossingen alleen maar toeneemt.

Zeker in koersen met extreem ruig terrein zoals Parijs-Roubaix zagen we renners als Wout van Aert al experimenteren met vergelijkbare oplossingen. Zolang de voordelen van aerodynamica opwegen tegen de iets lompere uitstraling van een grote derailleur, zullen de mechaniekers blijven innoveren. Let dus de komende bergetappes maar eens extra goed op de achterkant van de fiets van de wereldkampioen.