Voor veel wielrenners is het een vaste prik: na de aanschaf van een peperdure racefiets ga je direct naar een specialist voor een uitgebreide meting. Lasers worden op je knieën gericht en elk minuscuul onderdeel wordt op de millimeter nauwkeurig afgesteld. Het doel is een honderd procent gebalanceerde en symmetrische positie op je zadel.
Maar als je de fietshouding van Tadej Pogačar bestudeert tijdens zijn verwoestende uithalen in deze Tour de France, zie je iets heel anders. De Sloveen zit behoorlijk asymmetrisch op zijn fiets. Dit is absoluut geen ontwerpfoutje van zijn mecanicien, maar exact de reden waarom hij zoveel onbewerkt vermogen op de pedalen overbrengt.
De anatomie bepaalt de ideale positie op de racefiets
Bewegingswetenschappers en fietsexperts op sociale media bestuderen de pedaalslag van de wielerkampioen met immense interesse. Wat direct opvalt, is de beweging van zijn benen tijdens zware inspanningen. Als Pogačar op de pedalen gaat staan, wijst zijn rechterknie opvallend ver naar buiten. Zijn linkerbeen beweegt daarentegen wel in een perfecte, strakke lijn.
Zodra hij weer in het zadel zakt, draaien beide knieën juist weer wat meer naar binnen. Dit patroon lijkt in te gaan tegen alle conventionele theorieën over de afstelling van een racefiets. Toch is deze interne rotatie een uiterst efficiënte compensatie van zijn lichaam. Zijn skelet bepaalt simpelweg de meest rendabele route voor het leveren van kracht.
De Duitse bewegingswetenschapper Rok Stojan bestudeerde de fietshouding van Tadej Pogacar op detailniveau
Geen verlies van wattage door een scheve houding
Bij de gemiddelde amateurwielrenner zouden alle alarmbellen afgaan bij het zien van zo een onregelmatige kniebeweging. Veel bikefitters proberen dergelijke afwijkingen direct te corrigeren met speciale zooltjes of extreme aanpassingen aan de schoenplaatjes. Bij Pogačar zorgt zijn specifieke zadelpositie er echter voor dat zijn bekken extreem stabiel blijft.
Het opvangen van deze asymmetrie vermindert de interne wrijving in zijn gewrichten enorm. Hierdoor kan hij zijn brute klimkracht optimaal overbrengen op het asfalt, zonder dat zijn zenuwstelsel preventief ingrijpt om overbelasting te voorkomen. Je lichaam is tenslotte slimmer dan een digitaal meetlint.
Standaard metingen remmen je prestaties af
Het forceren van een volmaakt symmetrische fietshouding bij een asymmetrisch skelet kan je ongemerkt veel snelheid kosten. Je hersenen registreren de onnatuurlijke spanning op je gewrichten namelijk razendsnel. Om vervelende knieblessures te voorkomen, beperkt je lichaam vervolgens automatisch de spieraansturing.
Je trapt op dat moment letterlijk met de handrem erop. Een efficiënte topsportpositie hoeft er dus helemaal niet uit te zien als een gestileerd plaatje uit een theorieboekje. De houding moet vooral naadloos passen bij de unieke en vaak imperfecte bouw van jouw eigen lichaam.
Luister naar je eigen bottenstructuur op de fiets
Volgende keer dat je na een lange rit door de polder wat pijntjes voelt of begint te twijfelen over je afstelling, denk dan even aan de asymmetrische stijl van Tadej Pogačar. Staar je niet blind op de zogenaamd perfecte spiegelbeelden van links en rechts.
Soms is een beetje uit het lood staan exact wat jouw lichaam nodig heeft om die lokale klim te bedwingen of je fietsmaten te lossen. Accepteer je natuurlijke bouw en laat je eigen skelet bepalen hoe je de meeste kracht levert op de pedalen. Zo haal jij ook het maximale uit je volgende fietstocht.