De Tour de France is voor veel wielerliefhebbers de ultieme vorm van onthaasting in de warme zomermaanden. Terwijl de wielrenners zich in het zweet werken, zweven de beelden van een imposante helikopter rustgevend over het scherm.
Het plaatje is voor de kijker thuis helemaal compleet wanneer je op de achtergrond zachtjes de klokken hoort luiden van een lokaal abdijtje. Het voelt bijna alsof je er zelf bij bent in de bergen of op het Franse platteland. Toch luister je op dat moment niet naar de realiteit, maar naar een knap staaltje televisiemagie.
Het live soundboard vol Franse sfeergeluiden
Al deze idyllische omgevingsgeluiden zijn namelijk volledig nep en komen direct uit een doosje. Ze worden tijdens de live-uitzending handmatig door een slimme geluidstechnicus in de televisiestudio toegevoegd. De Franse regie beschikt in hun wagen over een speciaal knoppenpaneel vol met korte, herkenbare audiofragmenten.
Zodra de cameraman vanuit de lucht inzoomt op een schattig dorpskerkje, drukt de technicus vliegensvlug op de knop om de lokale sfeer kunstmatig te verhogen.
Dit proces gebeurt razendsnel en live tijdens de etappe. Het is een bewuste keuze van de producenten om de uitzending meer te laten lijken op een hoogwaardige toeristische documentaire. Zonder deze toevoegingen zou het livebeeld van de helikoptercamera immers volstrekt sfeerloos en muisstil zijn.
Oorverdovend lawaai van een helikopter
De illusie gaat voor de televisiekijker nog een flink stuk verder dan alleen de beekjes en de loeiende koeien in de weide. Ook het karakteristieke, zacht tikkende geratel van de helikopterrotor dat je steevast hoort, is in vrijwel alle gevallen afkomstig van een oud geluidsbandje.
Dit nep-geluid wordt subtiel onder de uitzending gemonteerd om je het gevoel te geven dat je echt vredig meevliegt met de Franse cameraploeg.
Het echte motorgeluid van een helikopter in de lucht is namelijk een oorverdovend en monotoon lawaai. Als de regisseur de microfoons van de piloot daadwerkelijk open zou zetten, blazen ze de tv-kijker direct van de bank af met honderden decibellen aan windgeruis en motorlawaai. Daarom kozen de makers jaren geleden al voor een veel zachtere, ietwat romantische variant uit hun databank.
Microfoons bij de wielrenners spreken de waarheid
Als oplettende kijker kun je er dus gerust vanuit gaan dat nagenoeg elk geluid tijdens een groots luchtshot handmatig is toegevoegd door de redactie. De enige momenten waarop je absoluut zeker naar het pure, rauwe live-geluid luistert, is wanneer de Fransen overschakelen naar de camera's op de motoren in het peloton.
Die specifieke microfoons registreren het geluid van de fietskettingen, de harde aanmoedigingen van de fans en het gezoem van de carbonwielen op het asfalt feilloos.
Zodra de camera echter weer de blauwe lucht in gaat voor een sfeershot van een oud kasteel, kruipt de technicus in Parijs snel weer achter de knoppen om de boel flink aan te dikken. Zo ben je als wielerfan elke middag eigenlijk getuige van de meest onschuldige vorm van doping in de sport.