Wanneer de bergetappes in de Tour de France losbarsten, zien we de absolute wereldtop vaak soepel en gewichtloos op de pedalen dansen. Zodra we als wielertoerist zelf de Alpen of de Ardennen intrekken, is de verleiding groot om die heroïsche stijl direct te kopiëren. Het voelt in eerste instantie ook als een enorme opluchting. Je kunt je hele lichaamsgewicht in de strijd gooien om die zware versnelling rond te krijgen en de druk op je onderrug verdwijnt.
Toch betaal je voor die paar momenten buiten het zadel fysiologisch een torenhoge prijs, waardoor de kans groot is dat je halverwege de beklimming compleet stilvalt.
De fysiologische prijs van staan op de pedalen
Zodra je jouw zitvlak van het zadel tilt, verandert de hele dynamiek van je lichaam. Omdat je niet meer door je fiets wordt ondersteund, moeten de spieren in je romp, armen en schouders ineens keihard meewerken om je hele lichaam te stabiliseren.
Dit zorgt ervoor dat je hartslag direct met wel vijf tot tien slagen per minuut omhoogschiet, puur om zuurstof naar die extra spiergroepen te pompen. Staan op de pedalen is biomechanisch gezien uiterst inefficiënt. Het brandt de opgeslagen suikers in je spieren in recordtempo op.
Blijven zitten zorgt voor een stabiele hartslag
Als gouden regel geldt dat strak op het zadel blijven zitten veruit de meest efficiënte manier is om een lange col te bedwingen. Doordat je lichaamsgewicht stabiel wordt gedragen, gaat vrijwel elke calorie die je verbrandt direct naar de voortstuwende, draaiende beweging van je benen.
Je houdt je hartslag hierdoor stabieler en spaart je energiereserves voor de laatste loodjes. Om dit urenlang vol te houden, is een soepele, hoge trapfrequentie essentieel. Laat de fiets het werk doen en focus op een rustige ademhaling.
Het perfecte moment voor een staande versnelling
Dit betekent natuurlijk niet dat je met secondelijm aan je fiets vast moet blijven zitten. Ronderenners gebruiken het staan op de pedalen heel strategisch als een kort herstelmoment. Door heel even te gaan staan, ontlast je de spiergroepen die je tijdens het zitten afknijpt en geef je je onderrug de ruimte om te strekken.
Het ideale moment hiervoor is bij het aansnijden van een vlakke haarspeldbocht, of om net even soepel over een heel steil knikje heen te wippen. Zorg wel dat je altijd een of twee tandjes zwaarder schakelt vóórdat je gaat staan, anders trap je in het luchtledige.
Jouw zwaartekracht bepaalt de ideale klimstijl
Uiteindelijk speelt ook je eigen bouw een doorslaggevende rol op de berg. Vederlichte klimmers hebben fysiologisch gezien veel minder nadeel van het staan op de pedalen, omdat hun romp veel minder gewicht hoeft te dragen.
Ben je echter een wat grotere of robuustere fietser, accepteer dan direct dat jouw absolute kracht in het zadel ligt. Zet je wekelijkse uithoudingsvermogen in, zoek je eigen soepele ritme en peddel uiterst efficiënt en gecontroleerd naar de top.