Zelf in het zadel

Zelfs na een eeuw trainen: 103-jarige wielrenner laat piekvermogen met 39 procent stijgen

Wie denkt dat lichamelijk verval na het pensioen onvermijdelijk is, heeft het mis. De cijfers van een stokoude recordhouder bewijzen dat je piekvermogen nog drastisch kan stijgen, zelfs na een eeuw.

André van den Ende
3 minuten
De 103-jarige recordhouder Robert Marchand fietst met een helm op over een houten wielerbaan.

Veel wielrenners gaan ervan uit dat je op een bepaalde leeftijd de strijd tegen fysieke aftakeling simpelweg verliest. Je fietst voornamelijk om fit te blijven en de spieren soepel te houden.

De Franse wielrenner Robert Marchand dacht daar heel anders over toen hij actief bleef op de baan. Toen hij op 103-jarige leeftijd zijn eigen werelduurrecord scherper stelde, was hij niet zomaar aan het overleven op de fiets. Hij was door gerichte training daadwerkelijk een flink stuk sterker geworden.

Ongekende sprong in wattage en zuurstofopname

De medische testen van Marchand in het laboratorium leverden resultaten op die fysiologen stijl achterover deden slaan. Tussen zijn 101e en 103e levensjaar nam het piekvermogen van deze krasse coureur toe met maar liefst 39 procent, van 90 naar 125 watt. Een dergelijke progressie in pure kracht is iets waar menig jonge amateurrenner direct voor zou tekenen.

Daar bleef het niet bij voor de hoogbejaarde sportman. Ook zijn VO2-max steeg in diezelfde twee jaar met dertien procent. Terwijl je wellicht zou verwachten dat de menselijke motor na een eeuw langzaam uitvalt, wist Marchand er door meer structuur juist extra vermogen uit te persen. Zijn maximale hartslag veranderde in die periode nauwelijks, maar zijn fietsefficiëntie schoot meetbaar omhoog.

De Instagram-post van PhD Tony Boutagy die uitleg geeft over de training van Marchand (Lees verder onder de de post)

Kilometers maken met een slimme intensiteitsverdeling

Je hoeft overigens echt niet het strakke leven van een hedendaagse topsporter te leiden om dit soort fysieke adaptaties te bereiken. De trainingsaanpak van Marchand was verrassend eenvoudig en overzichtelijk. Hij reed ongeveer 5.000 kilometer per jaar ter voorbereiding. Dat is een flinke afstand voor een honderdplusser, maar voor veel recreatieve wielrenners absoluut een realistische wekelijkse doelstelling.

Hij trainde voornamelijk op een lage intensiteit, spaarzaam afgewisseld met een paar stevigere prikkels op de pedalen. Dit principe lijkt sterk op de bekende gepolariseerde methode in de wielersport, waarbij je ruwweg tachtig procent rustig fietst en in twintig procent van de tijd de hartslag flink omhoog jaagt. Het bewijst dat rustig duurwerk de absolute basis blijft voor een groot duurvermogen.

Hogere trapfrequentie ontlast de ouder wordende spieren

Een van de meest opvallende aanpassingen in die twee tussenliggende jaren was zijn nieuwe focus op souplesse. Waar Marchand op zijn 101e nog met een relatief zware cadans van 69 omwentelingen per minuut fietste, schroefde hij dit later doelbewust op naar 90 omwentelingen.

Dit is een uiterst bruikbare les voor iedereen die merkt dat het herstel van de benen na een lange rit wat meer tijd kost. Door lichter te trappen in een kleinere versnelling, verleg je de zware belasting van je beenspieren naar je hart en longen. Juist dat cardiovasculaire systeem blijkt bij uitstek trainbaar te blijven tot op extreem hoge leeftijd.

Fysieke vooruitgang is niet gebonden aan een maximumleeftijd

Natuurlijk was de Franse recordhouder een uitzonderlijk geval in de medische literatuur. Bij zijn verschillende recordpogingen maakte hij bovendien gebruik van andere aerodynamische fietsen en reed hij op wisselende houten wielerbanen. We moeten de kille data uit de testen dus met enige nuance bekijken. Toch blijft de achterliggende kernboodschap ronduit indrukwekkend.

De wetenschappelijke gegevens uit dit onderzoek maken één belangrijk ding onomstotelijk duidelijk. Een zeer hoge leeftijd wist de fundamentele capaciteit van het menselijk lichaam om te reageren op training niet uit. Zo pak jij dat aan de volgende keer dat je op het zadel stapt, je bent namelijk nooit te oud om je lijf nog eens flink te verrassen met een verse trainingsprikkel.