Zelf in het zadel

Klaagzang vanaf de bank? De wetenschappelijke verklaring voor je vele scheten na het fietsen

Je doucht, ploft na een lange rit op de bank en het gasfestijn begint, tot grote ergernis van je partner. Vanaf nu heb je bewijs: die scheten na het fietsen zijn simpelweg een biologisch overlevingsmechanisme.

André van den Ende
2 minuten
Vermoeide mannelijke wielrenner ligt op de bank in een Nederlandse woonkamer na een lange rit, terwijl zijn partner in de achtergrond afkeurend kijkt vanwege darmgassen.

Direct na een zware training of lange duurrit begint voor veel wielrenners het echte afzien pas thuis op de bank. Terwijl jij probeert te herstellen met een welverdiende kop koffie, draaien je darmen plotseling overuren en ontsnapt de ene na de andere scheet. Dit levert ongetwijfeld weleens klagende blikken op van je vriendin of familieleden. Vanaf nu kun je dit artikel met een gerust hart onder hun neus schuiven. Je kunt er namelijk helemaal niets aan doen.

Het fenomeen is een uitgesteld effect van wat er urenlang op de fiets met je lichaam is gebeurd. Tijdens de rit is de gasvorming al begonnen, maar de echte ontlading volgt pas als de rust is wedergekeerd. De oorzaak ligt in een fascinerende combinatie van bloedtoevoer, ademhaling en de brandstof die je onderweg naar binnen werkt.

Darmen in de pauzestand

Zodra je serieus vermogen levert op de pedalen, treedt er een uiterst effectief overlevingsmechanisme in werking. Je lichaam stuurt al het zuurstofrijke bloed direct naar je beenspieren, hart en longen. Dit gaat ten koste van organen die tijdens het fietsen even geen topprioriteit hebben, zoals je darmen.

Je spijsvertering komt hierdoor urenlang nagenoeg stil te liggen. Het voedsel dat nog in je buik zit, blijft daar hangen en begint te gisten. Dit natuurlijke proces zorgt voor een flinke gasvorming. Zodra je thuis tot rust komt en het bloed weer terug naar je organen stroomt, komt de spijsvertering met een schok op gang en moet al dat verzamelde gas er in hoog tempo uit.

De prijs van snelle suikers

Wielrenners ontkomen niet aan de inname van sportvoeding. Gels en isotone dranken zitten vol snelle koolhydraten om de man met de hamer voor te blijven. Zodra je echter meer dan zo'n zestig tot negentig gram suikers per uur neemt, kan je maag dat onder zware inspanning onmogelijk netjes verwerken.

De onverteerde suikers belanden direct in de dikke darm, waar bacteriën zich vol overgave op deze resten storten. Dit fermentatieproces is letterlijk een gasfabriek in je buik. Je hebt die repen en gelletjes keihard nodig voor je prestaties op de weg, dus die stinkende nasleep op de bank neem je noodgedwongen op de koop toe.

Onvermijdelijk happen naar lucht

Daarnaast ben je op de racefiets ongemerkt de grootste leverancier van extra lucht. Wanneer je hijgend in de beugels hangt om de wind tegen te trotseren, adem je niet uitsluitend netjes via je longen. Bij een zware, versnelde ademhaling slik je onbedoeld flinke happen zuurstof in. In de medische wereld noemen ze dat aerofagie.

Al die ingeslikte lucht verdwijnt in je maag-darmkanaal en zoekt uiteindelijk maar één logische uitweg naar buiten. Combineer dat met de gassen van de gistende sportvoeding en het verlaagde tempo van je spijsvertering, en je hebt het perfecte recept voor een winderige namiddag in de woonkamer.

Biologische overmacht als verdediging

De volgende keer dat er thuis wordt geklaagd over de stank of het geluid vanaf de bank, hoef je je dus nergens meer voor te schamen. Je hoeft je voedingspatroon niet drastisch te wijzigen en je hebt geen last van extreem gevoelige darmen. Het is pure biologische overmacht, wat stiekem gewoon bewijst dat je gigantisch diep bent gegaan op de fiets.